Đây là một trong những ý kiến về Báo cáo của Chính phủ về tình hình triển khai thực hiện và dự kiến danh mục, mức vốn bố trí cho nhiệm vụ, dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, vừa được Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Phú Cường ký tại Báo cáo số 612/BC-UBTCNS15, ngày 1/6.

Đề nghị Chính phủ báo cáo rõ nguyên nhân chưa đủ điều kiện thông báo vốn

Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính, Ngân sách của Quốc hội Nguyễn Phú Cường.

 

Thực hiện sự phân công của Lãnh đạo Quốc hội (theo Công văn số 1066/TTKQH-TH ngày 26/5/2022 của Tổng Thư ký Quốc hội), Ủy ban Tài chính, Ngân sách (TCNS) được giao chủ trì, phối hợp với Hội đồng Dân tộc và các Ủy ban của Quốc hội thẩm tra Báo cáo số 200/BC-CP ngày 22/5/2022 của Chính phủ về tình hình triển khai thực hiện và dự kiến danh mục, mức vốn bố trí cho nhiệm vụ, dự án thuộc Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, Ngày 30/5/2022, Ủy ban TCNS đã tổ chức phiên họp toàn thể về nội dung trên.

Tham dự họp có đại diện một số Ủy ban của Quốc hội, Ủy ban TCNS nhận được ý kiến tham gia bằng văn bản, gồm văn bản số 791/UBXH15 ngày 31/5/2022 của Ủy ban Xã hội; văn bản số 688/BC-UBTP15 của Ủy ban Tư pháp; văn bản số 441/HĐDT15 của Hội đồng Dân tộc; văn bản số 932/UBKT15 của Ủy ban Kinh tế.

Đại diện Lãnh đạo Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài chính, Văn phòng Chính phủ, Kiểm toán Nhà nước và một số cơ quan hữu quan.

Trên cơ sở báo cáo của Chính phủ, ý kiến đại biểu dự họp, Ủy ban TCNS xin báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) một số vấn đề sau.

Về hồ sơ, tài liệu

Tại Kỳ họp bất thường lần thứ nhất, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 43/2022/QH15 về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Trong đó, tại khoản 4 Điều 6 của Nghị quyết, Quốc hội đã giao Chính phủ “khẩn trương rà soát, hoàn thiện danh mục các dự án sử dụng nguồn vốn của Chương trình, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến trước khi phân bổ vốn”.

Tuy nhiên, tại Báo cáo số 200/BC-CP, Chính phủ báo cáo UBTVQH về tình hình triển khai thực hiện việc “rà soát, hoàn thiện danh mục” nêu trên, chưa phải là Tờ trình về danh mục các dự án để báo cáo UBTVQH cho ý kiến phân bổ vốn. Do vậy, Ủy ban TCNS cho rằng, đây chỉ là báo cáo cung cấp thông tin về tình hình, tiến độ triển khai công việc của Chính phủ, chưa đủ điều kiện để trình UBTVQH xem xét, quyết định.

Về một số nội dung Chính phủ báo cáo

Về tiến độ triển khai, theo Báo cáo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã thông báo tổng mức vốn, chi tiết danh mục và mức vốn dự kiến cho từng nhiệm vụ, dự án của từng Bộ, cơ quan trung ương và địa phương (Văn bản số 450/TTg-KTTH ngày 20/5/2022) để làm căn cứ phê duyệt chủ trương đầu tư dự án.

Ủy ban TCNS cho rằng, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết số 43/2022/QH15 nhằm hỗ trợ kịp thời, thúc đẩy phục hồi nền kinh tế và tạo nền tảng phát triển kinh tế - xã hội nhanh, bền vững. Tuy nhiên, sau hơn 04 tháng Quốc hội thông qua Nghị quyết, đến nay mới chỉ thực hiện ở khâu Thủ tướng Chính phủ thông báo số vốn (thông báo “số kiểm tra”) để các bộ, cơ quan trung ương và địa phương triển khai xây dựng, phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án là rất chậm.

Về số vốn thông báo, Thủ tướng Chính phủ thông báo vốn cho các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương là 149,201 nghìn tỷ đồng, bằng 84,77% so với số Quốc hội cho phép (tối đa là 176 nghìn tỷ đồng). Số còn lại chưa thông báo khoảng 26,8 nghìn tỷ đồng (trong đó có 14 nghìn tỷ đồng cho lĩnh vực y tế, 11,8 nghìn tỷ đồng cho 4 dự án đường cao tốc).

Ủy ban TCNS cho rằng, Thủ tướng Chính phủ cần khẩn trương thông báo hết số vốn còn lại cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương để hoàn thiện thủ tục đầu tư, trình UBTVQH cho ý kiến.

Đề nghị Chính phủ báo cáo rõ nguyên nhân chưa đủ điều kiện thông báo vốn, giải pháp để thực hiện có hiệu quả Nghị quyết số 43/2022/QH15 của Quốc hội.

Đề nghị Chính phủ báo cáo rõ nguyên nhân chưa đủ điều kiện thông báo vốn

Toàn cảnh một phiên họp tại kỳ họp thứ 3 Quốc hội khoá XV.

 

Về danh mục dự án, đến nay theo báo cáo của Chính phủ, tất cả các dự án đều đang trong quá trình hoàn thiện thủ tục đầu tư. Riêng Dự án đường bộ cao tốc Bắc –Nam phía Đông giai đoạn 2021-2025 đã được Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư. Nên Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện danh mục dự án sử dụng vốn của Chương trình để trình UBTVQH.

Đối với 3 dự án đường bộ cao tốc (Dự án cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu; Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột; Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng) thuộc tiêu chí Dự án quan trọng Quốc gia, Chính phủ đã trình UBTVQH cho ý kiến và đang hoàn thiện hồ sơ để trình Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư các Dự án tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XV.

Số vốn dự kiến dành cho 3 dự án đã được Chính phủ báo cáo thống nhất tại Báo cáo số 01/BC-CP ngày 02/1/2022 về Đề án chính sách tài khóa, tiền tệ để hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.

Báo cáo số 200/BC-CP về tình hình thực hiện (danh mục Thủ tướng Chính phủ đã thông báo số vốn cho các dự án. Dự án Đường bộ cao tốc Châu Đốc – Cần Thơ – Sóc Trăng (giai đoạn 1): 3.800 tỷ đồng; Dự án Đường bộ cao tốc Khánh Hòa- Buôn Ma Thuột (giai đoạn 1) 2.320 tỷ dồng: Dự án Đường cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu (giai đoạn 1) 3.500 tỷ đồng. Tổng số 3 dự án: 9.620 tỷ đồng).

Việc xác định nguồn vốn, khả năng cân đối vốn cho các dự án cao tốc từ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế là phù hợp với nguyên tắc tập trung vốn cho các dự án quan trọng quốc gia theo quy định của Nghị quyết 43.

Về danh mục các dự án thông báo cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khác. Qua rà soát, đối chiếu, Ủy ban TCNS nhận thấy, danh mục dự án được Thủ tướng Chính phủ thông báo vốn cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương có một số điều chỉnh, thay đổi so với danh mục dự kiến của Chính phủ báo cáo Quốc hội tại kỳ họp bất thường.

Ủy ban TCNS đề nghị, khi trình UBTVQH xem xét, cho ý kiến về danh mục dự án, Chính phủ cần giải trình rõ nguyên nhân thay đổi, tính hợp lý và bảo đảm tuân thủ các nguyên tắc bố trí vốn theo quy định tại mục d, điểm 1.2, điều 3 của Nghị quyết 43.

Kiến nghị của Ủy ban TCNS

Báo cáo số 200/BC-CP của Chính phủ không phải là Tờ trình, danh mục dự án kèm theo chỉ là thông báo “số kiểm tra” để các bộ, cơ quan trung ương và địa phương triển khai các thủ tục phê duyệt chủ trương đầu tư, chưa đủ điều kiện để trình UBTVQH xem xét, cho ý kiến trước khi phân bổ vốn theo quy định của Luật Đầu tư công và Nghị quyết số 43/2022/QH15.

Trên cơ sở Báo cáo của Chính phủ, Ủy ban TCNS kiến nghị:

Đề nghị Thủ tướng Chính phủ khẩn trương thông báo số vốn còn lại (khoảng 26,8 nghìn tỷ đồng) cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương để hoàn thiện thủ tục đầu tư.

Chính phủ chỉ đạo, đôn đốc các bộ, cơ quan trung ương và địa phương khẩn trương hoàn thiện thủ tục đầu tư theo quy định để Chính phủ hoàn thiện danh mục, báo cáo UBTVQH cho ý kiến trước khi phân bổ vốn.

Đối với 3 dự án đường cao tốc (Biên Hòa - Vũng Tàu, Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột, Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng), đề nghị Chính phủ báo cáo Quốc hội xem xét, quyết định chủ trương đầu tư các dự án quan trọng quốc gia theo quy định của Luật Đầu tư công.