Xe hybrid cắm sạc “gây sốc” về mức độ “khát xăng”

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu giám sát tiêu thụ nhiên liệu trên xe (OBFCM) từ 981.035 phương tiện trên khắp châu Âu - bộ dữ liệu thực tế lớn nhất từng được ghi nhận với xe PHEV.

Theo chu trình thử nghiệm WLTP của châu Âu, các xe trong diện khảo sát được cho là chỉ tiêu thụ trung bình 1,57 lít xăng/100km. Tuy nhiên, mức tiêu thụ thực tế ghi nhận lên tới 6,12 lít/100km. Như vậy, lượng nhiên liệu sử dụng cao hơn 3,26 lần so với con số công bố.

Đáng chú ý, ngay cả ở chế độ “charge depleting”, ưu tiên sử dụng pin và xả dần năng lượng điện, mức tiêu thụ vẫn cao hơn dự kiến. Trong khi WLTP đưa ra mức 1,57 lít/100km, thực tế ở chế độ này là 2,98 lít/100km, gần gấp đôi. Điều đó cho thấy động cơ xăng vẫn kích hoạt thường xuyên hơn nhiều so với giả định trong thử nghiệm.

Theo các nhà nghiên cứu, WLTP vốn được thiết kế để phản ánh mức tiêu thụ trung bình giữa chế độ điện và chế độ xăng. Tuy nhiên, ngay cả khi chạy ở chế độ được coi là “sạch” hơn, PHEV vẫn tiêu thụ nhiên liệu vượt xa mức trung bình công bố.

Sai lệch giữa thử nghiệm và thực tế không phải điều mới. Ngay cả xe động cơ đốt trong truyền thống cũng tiêu thụ cao hơn khoảng 20% so với ước tính. Tuy nhiên, mức chênh lệch hơn 300% của PHEV được đánh giá là nghiêm trọng.

Tại Việt Nam, công nghệ PHEV đang xuất hiện ngày càng nhiều từ xe cao cấp, đến xe phổ thông. Ở phân khúc phổ thông chủ yếu là xe Trung Quốc. Những mẫu xe này đều được các hãng xe thi nhau quảng bá về khả năng tiết kiệm xăng. Chẳng hạn chiếc Jaecoo J7 PHEV của hãng Chery được quảng bá chỉ tiêu thụ chỉ 0,52L xăng/100km. Một bình xăng 60 lít có thể chạy hơn 10.000 km. Tuy nhiên, không biết sai lệch giữa thử nghiệm và thực tế cụ thể như thế nào? Đến nay vẫn chưa có những nghiên cứu đánh giá cụ thể.

Xe PHEV được xem là bước chuyển đổi trong lộ trình tiến tới ô tô thuần điện. PHEV sử dụng cả động cơ điện và động cơ đốt trong. Với quãng đường ngắn, xe hoàn toàn chạy bằng động cơ điện, khi pin được sạc đầy. Với những chuyến đi dài, chỉ cần đổ đầy bình xăng, là không bị hạn chế về phạm vi hoạt động như xe thuần điện (EV), vốn đòi hỏi cơ sở hạ tầng sạc và chờ đợi nhiều giờ để nạp năng lượng. PHEV được cho là có lợi thế lớn tại các đô thị đông đúc, nơi tốc độ trung bình thấp và tần suất dừng đèn đỏ cao. Ở điều kiện này, xe có thể khai thác tối đa chế độ điện và hầu như không dùng đến xăng.

Các quảng bá về xe PHEV đều tập trung vào khả năng tiết kiệm nhiên liệu và phát thải thấp. Nhưng với công bố từ viện Fraunhofer Institute, đã chỉ ra một thực tế “gây sốc”, xe PHEV vẫn “khát xăng” và có phát thải cao.

Không những thế, xe PHEV còn được cho là có độ tin cậy thấp. Tạp chí Consumer Reports, chuyên đánh giá sản phẩm của Mỹ, đã tiến hành cuộc khảo sát hơn 330.000 chủ sở hữu ô tô gồm các mẫu xe từ năm 2000 đến năm 2024, về những vấn đề gặp phải, liên quan đến động cơ, hộp số, động cơ điện, hệ thống thông tin giải trí... Kết quả khảo sát cho thấy xe PHEV có độ tin cậy tệ nhất, với số vấn đề người dùng gặp phải trong quá trình sử dụng cao hơn 146% so với xe chạy bằng động cơ đốt trong truyền thống.

Nghiên cứu của J.D. Power (Mỹ) thực hiện từ tháng 6/2024 đến tháng 5/2025 cho thấy, vì có cả động cơ đốt trong và động cơ điện, nên một chiếc xe PHEV cũng có thể ẩn chứa đồng thời hạn chế của cả hai dòng động cơ. Xe PHEV gặp nhiều sự cố hơn so với xe điện và còn gặp phải những sự cố riêng biệt của cả xe đốt trong. Với một hệ thống hybrid càng phức tạp thì càng có nguy cơ phát sinh nhiều lỗi kỹ thuật, chi phí sửa chữa và thay thế linh kiện sẽ rất tốn kém, chủ xe sẽ được trải nghiệm tại các xưởng sửa chữa.