Indonesia chiếm ưu thế trong cơ cấu ô tô nhập khẩu vào Việt Nam

Diễn biến này cho thấy các doanh nghiệp vẫn duy trì lượng xe nhập khẩu ở mức cao dù sức mua trên thị trường chưa thực sự bứt phá. Điều đó phản ánh sự chênh lệch nhất định giữa tốc độ gia tăng nguồn cung và diễn biến tiêu thụ trong ngắn hạn.

Thực tế, xe nhập khẩu vẫn đang duy trì sức hút đáng kể với người tiêu dùng Việt Nam. Dữ liệu bán hàng của Hiệp hội Các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) cho thấy từ đầu năm đến nay, doanh số xe nhập khẩu liên tục vượt xe lắp ráp trong nước. Riêng tháng 5, các thành viên VAMA bán được 16.855 xe nhập khẩu, trong khi doanh số xe lắp ráp trong nước đạt 13.080 xe.

Điểm đáng chú ý nhất trong cơ cấu nhập khẩu tháng 5 là sự trở lại mạnh mẽ của Indonesia. Các doanh nghiệp tại Việt Nam đã nhập khẩu 11.308 xe từ quốc gia này với tổng giá trị hơn 162,5 triệu USD. So với tháng trước, lượng xe nhập từ Indonesia tăng hơn 7.500 chiếc và chiếm gần một nửa tổng lượng ô tô nhập khẩu của cả nước.

Kết quả này phản ánh vai trò ngày càng lớn của Indonesia trong chuỗi cung ứng ô tô khu vực Đông Nam Á. Phần lớn các mẫu xe được nhập khẩu từ thị trường này thuộc nhóm xe phổ thông như MPV 7 chỗ, crossover hạng B hay xe đô thị cỡ nhỏ. Đây đều là những phân khúc có lượng khách hàng lớn tại Việt Nam nhờ mức giá dao động từ khoảng 400-800 triệu đồng.

Không khó để nhận ra những mẫu xe đang dẫn dắt doanh số thị trường hiện nay phần lớn đều nằm trong nhóm sản phẩm mà Indonesia có thế mạnh sản xuất. Khi được hưởng ưu đãi thuế nhập khẩu nội khối ASEAN, các mẫu xe này càng có lợi thế cạnh tranh về giá bán, tạo áp lực không nhỏ lên các sản phẩm lắp ráp trong nước cùng phân khúc.

Đứng sau Indonesia là Thái Lan với 5.897 xe được nhập khẩu trong tháng 5, trị giá khoảng 130,2 triệu USD. Mặc dù không còn giữ vị trí dẫn đầu như nhiều năm trước, Thái Lan vẫn là nguồn cung quan trọng đối với các dòng bán tải, SUV khung gầm rời và nhiều mẫu xe du lịch đang được phân phối tại Việt Nam.

Trong khi đó, lượng xe nhập khẩu từ Trung Quốc có dấu hiệu chững lại sau khi tăng mạnh trong tháng 4. Tháng 5 ghi nhận 5.433 xe từ Trung Quốc được đưa vào Việt Nam. Tuy nhiên, tổng giá trị nhập khẩu lại đạt tới 213,1 triệu USD, cao hơn cả Indonesia và Thái Lan.

Con số này cho thấy cơ cấu xe nhập khẩu từ Trung Quốc khác biệt đáng kể so với hai thị trường còn lại. Bên cạnh xe du lịch, lượng lớn xe tải, xe chuyên dụng và xe thương mại vẫn đang được nhập khẩu để phục vụ hoạt động vận tải, sản xuất và xây dựng. Đây cũng là nguyên nhân khiến giá trị nhập khẩu bình quân của xe Trung Quốc cao hơn đáng kể.

Tuy nhiên, nhìn từ góc độ thị trường, diễn biến đáng chú ý hơn nằm ở sự dịch chuyển của nguồn cung thay vì thứ hạng giữa các quốc gia xuất khẩu. Sự áp đảo của Indonesia cho thấy phân khúc ô tô phổ thông tại Việt Nam đang ngày càng phụ thuộc vào các trung tâm sản xuất quy mô lớn trong khu vực.

Điều này cũng phản ánh một thực tế rằng cuộc cạnh tranh trên thị trường ô tô Việt Nam đang thay đổi. Trước đây, lợi thế thường đến từ thương hiệu hoặc xuất xứ sản phẩm. Hiện nay, yếu tố quyết định ngày càng nằm ở khả năng tối ưu chi phí sản xuất, quy mô nhà máy và hiệu quả chuỗi cung ứng.

Một mẫu xe được sản xuất với sản lượng hàng trăm nghìn chiếc mỗi năm tại Indonesia hay Thái Lan có thể đạt mức giá cạnh tranh hơn đáng kể so với các sản phẩm có quy mô sản xuất nhỏ hơn. Đây là thách thức không nhỏ đối với hoạt động lắp ráp ô tô trong nước, đặc biệt ở những phân khúc phổ thông có biên lợi nhuận thấp.

Mặt khác, việc lượng xe nhập khẩu tăng mạnh trong bối cảnh doanh số toàn thị trường đang chững lại cũng đặt ra dấu hỏi về áp lực nguồn cung trong những tháng tới. Nếu nhu cầu không cải thiện tương ứng, lượng xe tồn kho tại các đại lý có thể gia tăng, kéo theo các chương trình giảm giá và khuyến mại quy mô lớn nhằm kích cầu.

Lũy kế 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đã nhập khẩu khoảng 95.900 ô tô nguyên chiếc với tổng kim ngạch hơn 2,29 tỷ USD, tăng 14,2% về số lượng và 25,7% về giá trị so với cùng kỳ năm ngoái.

Những con số này cho thấy sức hút của xe nhập khẩu tại Việt Nam vẫn rất lớn. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hơn không phải là quốc gia nào đang dẫn đầu về lượng xe xuất khẩu vào Việt Nam, mà là việc thị trường đang bước vào giai đoạn cạnh tranh mới. Khi nguồn cung ngày càng dồi dào và khoảng cách giữa xe nhập khẩu với xe lắp ráp trong nước ngày càng thu hẹp, lợi thế sẽ thuộc về những doanh nghiệp có khả năng kiểm soát chi phí tốt nhất và đưa ra sản phẩm phù hợp nhất với nhu cầu của người tiêu dùng.