Độc đáo Nam sử họa kiếng tái hiện dòng tranh kiếng Nam bộ

14:02 - 04/05/2026

Triển lãm Nam sử họa kiếng tái hiện dòng tranh kiếng Nam bộ vừa khai mạc tại Annam Gallery (371/4 Hai Bà Trưng, P.Xuân Hòa, TP.HCM), nhân dịp ghi nhận dấu mốc 10 năm của Dự án nghệ thuật Sài Gòn Vi Vu.

Triển lãm trưng bày liền mạch theo thời gian: từ những hình tượng tín ngưỡng và dân gian trong quá khứ, cùng những nỗ lực nghiên cứu, phục dựng ở hiện tại và khả năng tiếp nối trong tương lai.

Nam sử họa kiếng gồm những tác phẩm tuyển chọn của nhiều nghệ nhân - họa sĩ, nhà sưu tập, trong đó có cố nghệ nhân Lương An (1930 - 2002) - một tên tuổi tài hoa của Chợ Lớn. Nghệ nhân Lương An vốn khởi đầu từ tranh thủy mặc trước khi chuyển sang vẽ tranh kiếng vào thập niên 1990. Ông cũng nổi bật với khả năng viết thư pháp chữ Hán ngược trên kiếng và đặc biệt là việc đưa tinh thần thủy mặc vào tranh kiếng - một hướng thể hiện hiếm gặp.

Bên cạnh đó là những tác phẩm của nghệ nhân Trần Văn Nhanh - người giữ lửa bền bỉ cho dòng tranh kiếng Nam bộ, với hơn 4 thập niên gắn bó cùng nghề. Từ những tấm kiếng trong suốt, qua đôi tay và kinh nghiệm tích lũy theo năm tháng, ông có thể xử lý và phục dựng đa dạng các tác phẩm và dòng tranh với độ chính xác cao trong từng lớp màu vẽ ngược.

Độc đáo Nam sử họa kiếng tái hiện dòng tranh kiếng Nam bộ — Tác phẩm *Quần kê đồ* của cố nghệ nhân Lương An ẢNH: TGCC

Nhà sưu tập Trần Xuân Duy tiếp nối hành trình bằng một hướng đi sưu tầm và phục dựng. Anh kiên trì tìm lại những bức tranh cũ, lần theo dấu vết của các mẫu hình xưa, rồi tái hiện bằng kỹ thuật truyền thống. Công việc của anh không chỉ là khôi phục hình ảnh, mà còn là nối dài một mạch chảy văn hóa, đưa tranh kiếng trở lại với đời sống đương đại như một giá trị vừa quen thuộc, vừa cần được nhìn nhận lại.

Hành trình của Nguyễn Đức Huy với tranh kiếng thì bắt đầu từ một lần tình cờ nhặt lại những tấm tranh cũ bị bỏ đi. Từ sự tò mò, anh dần say mê, tự tìm hiểu, sưu tầm và gắn bó với dòng tranh này suốt gần một thập niên. Với anh, mỗi tấm tranh là một phần ký ức văn hóa và việc lưu giữ hôm nay chính là cách trao lại những giá trị ấy cho mai sau.

Triển lãm Nam sử họa kiếng (diễn ra đến ngày 31.5) là hành trình đặt tranh kiếng trở về trong dòng chảy rộng hơn của lịch sử, như một thành tố từng góp phần định hình đời sống thị giác và tinh thần của vùng đất phương Nam. Theo ban tổ chức, dù có những hình ảnh từng hiện diện khắp nơi, quen thuộc đến mức ta gần như không còn ý thức về sự tồn tại riêng biệt, tranh kiếng Nam bộ vẫn lặng lẽ đi qua thời gian, được nhiều thế hệ lưu giữ trong ký ức, sưu tầm và sáng tạo thêm độc đáo, thú vị.