Vĩnh biệt Khôi Vũ - nhà văn đặc biệt trong đời sống văn chương Việt Nam

Thời đó, tôi cũng vừa bỏ dầu khi ra đi, bỏ dầu khí để viết văn, gặp ông lần đầu tiên tôi hỏi ông câu hỏi mình quan tâm nhất là: "Anh có ân hận gì không khi bỏ nghề dược theo nghề văn?". Tôi nhớ khi ấy, ông im lặng khá lâu mới trả lời: "Quyết định cũng khó khăn. Nhiều khi vẫn băn khoăn mình làm thế có đúng không, đấy là khi nghĩ đến gia đình. Còn mình thì được viết là vui, không bận tâm gì nữa".

Nhưng nếu chỉ dừng lại ở đó, Khôi Vũ sẽ chỉ là một trường hợp "lạ". Điều làm nên giá trị của ông không nằm ở lựa chọn ban đầu, mà ở sự bền bỉ theo đuổi lựa chọn ấy suốt cả cuộc đời.

Ông không viết theo kiểu bùng nổ rồi im lặng. Ông viết đều đặn, kiên trì, như một người lao động chữ nghĩa thực thụ: luôn có kế hoạch cụ thể, luôn có lịch trình và làm việc đều đặn hằng ngày. Ông tồn tại trong văn chương với hai "gương mặt" song hành: Nguyễn Thái Hải – người viết cho thiếu nhi Khôi Vũ – người viết cho người lớn.

Đây không chỉ là sự phân thân về bút danh, mà là sự phân đôi về thế giới nghệ thuật.

Hai bút danh, hai thế giới nhưng cùng một nguồn mạch trong nhà văn Khôi Vũ

Với bút danh Nguyễn Thái Hải, ông bước vào lãnh địa của tuổi thơ – nơi đòi hỏi sự trong sáng, tinh tế và một khả năng nhìn thế giới bằng đôi mắt không vẩn đục. Ông viết cho thiếu nhi khi còn ngồi trên ghế trường đại học. Tác phẩm ông in rất nhiều ở Tuổi Hoa trước 1975: Hoa tầm gởi (1970); Ngoài cửa sổ (1971) Mùa sương mù (1971); Chiếc lá thuộc bài (1971); Tiếng hát vành khuyên (1972); Xóm nhỏ (1972); Nhóm lửa (1973); Con dốc cổng trường (1975)...

Đây là một chuỗi sáng tác dày đặc, cho thấy ông đã định hình rất sớm tư cách một nhà văn thiếu nhi chuyên nghiệp, chứ không phải thử nghiệm. 

Sau năm 1975, ông tiếp tục viết cho thiếu nhi cho đến lúc ông mất. Ông là nhà văn có số đầu sách viết cho các em tính đến hàng chục.

Trong mảng sáng tác này, ông không ồn ào, nhưng bền bỉ góp một phần quan trọng vào dòng văn học thiếu nhi Việt Nam, nơi luôn cần những người viết có tâm thế trong trẻo và kiên nhẫn.

Ngược lại, với bút danh Khôi Vũ, ông bước vào thế giới của người lớn – phức tạp hơn, nhiều lớp lang hơn, và không ít những góc khuất. Những tác phẩm như Lời nguyền hai trăm năm, Cha con ông mắt mèo, hay Phù phiếm bên biển cho thấy một nhà văn không ngại đào sâu vào những ám ảnh, những xung đột tâm lý và cả những nghịch lý của đời sống con người.

Hai bút danh, hai thế giới, nhưng lại cùng chung một nguồn mạch: niềm tin vào sức mạnh của kể chuyện. Dù là kể cho trẻ em hay người lớn, nhà văn Khôi Vũ vẫn giữ một thái độ nghiêm túc với văn chương, không dễ dãi, không thỏa hiệp.

Vĩnh biệt một nhà văn đặc biệt trong đời sống văn chương Việt Nam

Nhà văn Khôi Vũ sinh năm 1951, quê Thái Bình. Theo thông tin từ gia đình, ông từ trần lúc 8 giờ 30 ngày 22.4, thọ 75 tuổi. Linh cữu được quàn tại 66/146/18B, tổ 20A, KP2 P.Trảng Dài, tỉnh Đồng Nai; lễ nhập quan lúc 17 giờ 30 ngày 22.4; lễ động quan lúc 14 giờ ngày ngày 24.4, sau đó được đưa đi hỏa táng tại Trung tâm hỏa táng Biên Hòa (Đồng Nai)