Thách thức mới của phim truyền hình Việt năm 2026

Có thể thấy sự cạnh tranh khốc liệt từ phim chiếu rạp, nền tảng số và các nội dung giải trí ngắn khiến phim truyền hình không còn giữ được vị thế "món ăn tinh thần" quen thuộc như trước. Do đó, trong năm 2026, nhiều dự án đang và sẽ thực hiện đều nỗ lực tìm kiếm nội dung và thể loại mới nhằm giữ chân khán giả, như khai thác yếu tố huyền tích, tín ngưỡng dân gian, hoặc các vấn đề xã hội đương đại với nhịp kể nhanh và giàu kịch tính hơn. Một số tác phẩm lựa chọn cấu trúc chương hồi, thế giới giả tưởng hoặc bối cảnh nghề nghiệp đặc thù nhằm tạo cảm giác mới mẻ, khác biệt so với mặt bằng chung phim truyền hình nhiều năm qua.

Theo đạo diễn Đinh Thái Thụy, các nhà làm phim đều nhận thấy rõ khán giả truyền hình hiện nay rất khác so với 5 - 10 năm trước. Họ xem phim nhanh hơn, chọn lọc hơn và cũng khó tính hơn. Khán giả không còn trung thành tuyệt đối với một khung giờ hay một kênh phát sóng, nếu phim không đủ hấp dẫn thì chuyển sang nền tảng khác chỉ sau vài tập, thậm chí vài phút. Đây là điều tất yếu, khi mà khán giả đã, đang và sẽ có nhiều lựa chọn. Họ cũng sẵn sàng chấp nhận những thử nghiệm mới, miễn là phim có chất lượng và cuốn hút người xem.

"Việc mở rộng đề tài, thử nghiệm các thể loại như: huyền tích, tâm linh, lịch sử, tình báo… những đề tài lâu nay rất ít được khai thác vì quy mô sản xuất tốn kém cùng những rủi ro tiềm ẩn, cho thấy các nhà làm phim đã ngày càng mạnh dạn hơn về đổi mới để kết nối với thị hiếu khán giả. Tuy nhiên, nếu chỉ lạ về bề ngoài mà kịch bản chưa đủ vững chắc, nhân vật thiếu thuyết phục thì vẫn khó níu giữ khán giả. Thể loại chỉ là phương tiện, còn cảm xúc và tư tưởng mới là thứ giữ chân người xem bền vững", đạo diễn Đinh Thái Thụy nêu ý kiến.

Nói về việc thử nghiệm đề tài và thể loại mới của phim truyền hình trong thời gian tới, đạo diễn Bùi Tiến Huy chia sẻ: "Phim Đồng hồ đếm ngược có yếu tố siêu thực tôi đang làm là lần đầu VFC thử nghiệm kiểu mini series để làm những đề tài mới lạ, khoảng 20 tập. Mục đích cũng là muốn vực lại sức hút của phim truyền hình".

THÁCH THỨC MỚI

Việc thực hiện những bộ phim mới lạ về nội dung và thể loại cũng đặt nhà sản xuất và đạo diễn trước không ít thách thức, áp lực lớn so với các dòng phim quen thuộc. Phó giám đốc Điện ảnh Công an nhân dân - nhà biên kịch Vũ Liêm, cũng là giám đốc sản xuất của phim truyền hình đề tài tình báo Tận hiến sẽ ra mắt tháng 2.2026, cho rằng khi đi vào đề tài mới hoặc thể loại chưa phổ biến, rất khó dự đoán phản ứng của người xem. Nếu làm chưa tới, phim có thể bị xem là khó hiểu hoặc "lệch gu", dẫn đến khán giả bỏ dở sớm. Thêm nữa, về kịch bản và ngôn ngữ kể chuyện cũng khá nan giải bởi một số thể loại mới đòi hỏi cấu trúc kịch bản chặt chẽ, tiết tấu chính xác hơn, đặc biệt là sự nhất quán trong phong cách. Đây là điểm yếu cố hữu nếu quá trình phát triển kịch bản chưa đủ thời gian và chiều sâu. Hơn nữa, những dòng phim mới thường yêu cầu cao hơn về bối cảnh, kỹ thuật, diễn xuất và dàn dựng, trong khi nguồn lực sản xuất phim truyền hình lại có giới hạn, nên việc cân đối giữa tham vọng sáng tạo và điều kiện thực tế là rất khó.

Nêu ví dụ cụ thể hơn khi thử nghiệm đề tài và thể loại mới như phim Huyền tích, đạo diễn Đinh Thái Thụy thừa nhận: "Chúng tôi phải cân đo đong đếm trong cách kể chuyện để bộ phim vừa mang màu sắc huyền ảo, vừa gần gũi với khán giả, tránh cảm giác xa lạ hoặc nặng nề. Bên cạnh đó, đề tài khai thác cũng như quy mô dự án cần đầu tư nhiều, tốn kém về kinh phí để xây dựng các bối cảnh làng xã, dinh phủ, phục trang, đạo cụ… Về kỹ thuật thu hình đòi hỏi áp dụng nhiều công nghệ kỹ xảo, phức tạp… cũng đặt ra nhiều thách thức cho tôi và ê kíp".

Tuy nhiên, theo các nhà làm phim truyền hình thì thách thức lớn nhất nằm ở việc giữ chân khán giả lâu dài, bởi thực tế cho thấy nhiều phim phát sóng trong thời gian qua khởi đầu khá tốt, nhưng nhanh chóng hụt hơi vì kịch bản thiếu chiều sâu, mâu thuẫn lặp lại hoặc kéo dài lê thê để đủ số tập. Không ít tác phẩm khai thác đề tài xã hội, tội phạm hay nghề nghiệp, nhưng vẫn đi theo mô típ cũ, với tuyến nhân vật thiếu biến chuyển và cao trào bị dàn trải, như nhà biên kịch Vũ Liêm nhận định: "Điểm yếu lớn nhất, theo tôi vẫn là kịch bản. Việc chạy theo tiến độ phát sóng khiến không ít bộ phim bước vào sản xuất khi câu chuyện, tuyến nhân vật và xung đột còn lỏng lẻo. Hệ quả là phim dễ bị dài dòng, lặp lại mô típ, thiếu cao trào thực sự".

Bên cạnh đó, điều kiện sản xuất cũng là rào cản lớn. "Kinh phí hạn chế buộc ê kíp phải tiết kiệm tối đa thời gian quay, bối cảnh và khâu chọn diễn viên. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng hình ảnh, dàn dựng và khả năng thử nghiệm các thể loại mới. Nhiều đạo diễn có ý tưởng tốt nhưng không đủ nguồn lực để triển khai trọn vẹn", ông Vũ Liêm nhìn nhận.