Cảm thấy 'bị hớ', nhạc sĩ có hủy được hợp đồng tác quyền với BH Media?

Đặc biệt với thời điểm năm 2021, đồng loạt nhiều nhạc sĩ mong muốn hủy hợp đồng tác quyền với BH Media. Nhạc sĩ Trần Thanh Tùng cho rằng có nhiều điểm không giống như đã trao đổi trong hợp đồng ủy quyền ký giữa ông và BH Media với 3 tác phẩm Đừng ví em là biển, Tình khúc nguyệt hồ, Biển hát lời anh ca. Nhạc sĩ Hoàng Sông Hương lại ký hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả bài Tình ta biển bạc đồng xanh cho BH Media khi ông nhận thức rằng điều này không ảnh hưởng đến việc mình ủy quyền khai thác tác phẩm cho Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc (VCPMC). Nhạc sĩ Bảo Chấn cũng nhờ VCPMC về việc hợp đồng ủy quyền quản lý và khai thác tác phẩm giữa ông với BH Media có nội dung không đúng ý chí của ông cũng như thỏa thuận giữa các bên.

Trên thực tế, số tác giả hay gia đình tác giả muốn thay đổi hợp đồng với BH Media có thể còn những người khác nữa.

Tổng giám đốc BH Media bị bắt, không có nghĩa hợp đồng chấm dứt

Luật sư Phan Vũ Tuấn, Công ty Phan Law, cho biết ngày 16.5 vừa qua, Bộ Công an đã khởi tố đối với bị can là ông Nguyễn Hải Bình, Tổng giám đốc BH Media, về tội xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, quy định tại điều 225 bộ luật Hình sự. Tuy nhiên, luật sư Tuấn lưu ý: "Đây là quyết định khởi tố bị can đối với cá nhân ông Nguyễn Hải Bình, không phải đối với pháp nhân là BH Media. Trong khi đó, các hợp đồng liên quan quyền tác giả, quyền liên quan được xác lập giữa chủ sở hữu quyền và Công ty BH Media, không phải với cá nhân ông Nguyễn Hải Bình. Do đó, việc tổng giám đốc bị khởi tố không đương nhiên làm cho các hợp đồng đã ký với BH Media chấm dứt".

Cũng theo luật sư Phan Vũ Tuấn, trong trường hợp hợp đồng vẫn còn thời hạn nhưng các chủ sở hữu quyền vẫn mong muốn chấm dứt hợp đồng với BH Media, cần căn cứ trước hết vào nội dung hợp đồng đã ký.

Nếu hợp đồng có điều khoản cho phép đơn phương chấm dứt, theo điều 428 bộ luật Dân sự 2015 (BLDS) thì chủ sở hữu quyền có thể áp dụng theo đúng thỏa thuận. Ngoài ra, theo quy định tại điều 423 BLDS, chủ sở hữu quyền có thể hủy bỏ hợp đồng khi BH Media vi phạm hợp đồng đã ký kết là điều kiện hủy bỏ các bên đã thỏa thuận hoặc BH Media vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ hợp đồng. Bên cạnh đó, nếu việc ông Nguyễn Hải Bình bị khởi tố dẫn đến việc BH Media không thể tiếp tục thực hiện các nghĩa vụ của hợp đồng, chẳng hạn không còn khả năng quản lý, thanh toán tiền bản quyền… thì chủ sở hữu quyền có thể xem xét căn cứ tại điều 425 BLDS về hủy bỏ hợp đồng do không có khả năng thực hiện.

Với trường hợp của cố nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý (Thanh Niên đã đề cập trong bài viết Nỗi đau "chốt đơn" của nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý cùng BH Media trên số báo ra ngày 18.5), luật sư Tuấn cho rằng cần xác định chính xác bản chất thỏa thuận giữa các bên là hợp đồng chuyển quyền sử dụng quyền tác giả hay hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả, vì hậu quả pháp lý của hai loại hợp đồng này là khác nhau.

Trường hợp đây là hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả, đồng nghĩa với việc nhạc sĩ đã chuyển nhượng hợp pháp một phần hoặc toàn bộ quyền tài sản cho BH Media, thì các quyền đã chuyển nhượng không còn thuộc di sản thừa kế của nhạc sĩ. Khi đó, gia đình không thể mặc nhiên đòi lại các quyền tài sản đã được chuyển nhượng. Trường hợp đây là hợp đồng chuyển quyền sử dụng quyền tác giả tác phẩm âm nhạc, BH Media chỉ được khai thác tác phẩm trong phạm vi, thời hạn và điều kiện đã thỏa thuận. Khi đó, quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc vẫn thuộc về nhạc sĩ và những người thừa kế sau khi ông mất…

Khả năng nhạc sĩ khiếu kiện cùng nhau

Việc từng nhạc sĩ khởi kiện sẽ vất vả và khiến họ dễ nản lòng. Vì vậy, Thanh Niên đặt câu hỏi liệu họ có nên cùng nhau khiếu kiện để hủy hợp đồng với BH Media hay không. Về điều này luật sư Phan Vũ Tuấn cho rằng theo bộ luật Tố tụng dân sự 2015 thì dù nhiều người cùng tư cách người khởi kiện đứng ra khởi kiện một tổ chức, cá nhân; hay mỗi người khởi kiện khởi kiện riêng lẻ một tổ chức, cá nhân, tòa thụ lý thành các vụ án độc lập và sau đó được nhập vụ án thì sau khi nhập vẫn đảm bảo dạng "nhiều cá nhân, cơ quan, tổ chức kiện một cá nhân, một cơ quan, một tổ chức khác".

Theo luật sư Tuấn, căn cứ để tòa án cho phép thực hiện việc trên là dựa vào quan hệ pháp luật tranh chấp. Khi đó, yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn phải cùng loại quan hệ pháp luật tranh chấp hoặc có thể là nhiều quan hệ pháp luật tranh chấp có liên quan với nhau.

Luật sư Tuấn phân tích, khi các nhạc sĩ đều đang khởi kiện BH Media có hành vi khai thác vượt phạm vi hoặc cùng cho rằng cơ chế hợp đồng có vấn đề, đều là tranh chấp phát sinh từ hợp đồng chuyển nhượng quyền tác giả; đều liên quan việc khai thác tác phẩm âm nhạc trên cùng nền tảng; đều yêu cầu xác định phạm vi quyền sở hữu trí tuệ; đều tranh chấp về nghĩa vụ thanh toán tiền khai thác; đều muốn giải quyết theo hướng hủy hợp đồng; thì đó sẽ là các căn cứ để yêu cầu tòa án giải quyết các vụ việc trên trong cùng vụ án.

"Tôi cho rằng, việc này (nhập vụ án - NV) không chỉ giúp các nghệ sĩ nhanh chóng đòi lại được quyền và lợi ích hợp pháp của mình mà còn đảm bảo hiệu quả tố tụng cho tòa án, khi có thể hiểu rõ hơn bản chất sự việc, tiết kiệm được thời gian và đảm bảo công minh khi giải quyết vụ án", luật sư Phan Vũ Tuấn đánh giá.