Ông Trump gây sức ép đòi cải tổ quy định bầu cử

Những thay đổi lớn

Đạo luật nêu trên có tên Bảo vệ quyền bỏ phiếu của cử tri Mỹ (SAVE America Act), là một dự luật do đảng Cộng hòa đề xuất, nhằm thắt chặt quy định bỏ phiếu đối với cử tri trong các cuộc bầu cử liên bang, bao gồm bầu cử giữa nhiệm kỳ vào năm nay. Mấu chốt trong dự luật này là việc yêu cầu công dân Mỹ phải có hồ sơ "giấy trắng mực đen" chứng minh đủ điều kiện bầu cử, có thể là hộ chiếu Mỹ, giấy khai sinh hoặc giấy chứng nhận nhập tịch.

Trước đây, cử tri chỉ cần tự cam kết đủ điều kiện bỏ phiếu, trong khi việc khai gian có thể bị truy tố và tỷ lệ người không phải công dân đi bỏ phiếu là rất hiếm, theo PBS News. Ngoài ra, không có quy định liên bang bắt buộc cử tri phải nộp giấy tờ chứng minh quốc tịch.

Nhà Trắng nêu rõ đạo luật yêu cầu loại bỏ lựa chọn bầu cử qua thư, ngoại trừ các trường hợp ngoại lệ (người khuyết tật, quân nhân, công dân đang du lịch nước ngoài). "Yêu cầu cung cấp giấy tờ tùy thân khi bầu cử là điều không người Mỹ nào nên phản đối. Nước Mỹ đang tụt hậu so với các nước khác trong việc thực thi các biện pháp bảo vệ bầu cử cơ bản", thông cáo từ Nhà Trắng có đoạn.

Trung tâm Chính sách Lưỡng đảng (BPC), tổ chức nghiên cứu có tiếng với trụ sở tại Washington D.C (Mỹ), phân tích rằng thực tế một bộ phận người Mỹ đủ điều kiện bỏ phiếu, song lại rất khó xuất trình giấy tờ chứng minh quốc tịch. Điều này một phần đến từ những bất cập trong việc xác minh giấy tờ tùy thân. Chẳng hạn, phụ nữ Mỹ khi kết hôn thường sẽ đổi sang họ chồng, thế nhưng việc cập nhật tên mới lên mọi loại giấy tờ thường mất thời gian, do đó khiến giấy tờ không còn hợp lệ để đăng ký bầu cử. Một số người không có giấy khai sinh do hoàn cảnh lịch sử, hay giấy tờ bị thất lạc khi chuyển nhà hoặc do thiên tai.

Phản ứng các bên

Dự luật cải cách bầu cử đã được Hạ viện Mỹ thông qua, tuy nhiên gặp bế tắc ở Thượng viện do phải cần 60 phiếu, đồng nghĩa phải có một số nghị sĩ đảng Dân chủ ủng hộ. Trả lời phỏng vấn Đài NBC tuần trước, Tổng thống Trump cho biết ông "không vui" khi dự luật không có tiến triển. Hồi tháng 2, ông từng để ngỏ việc ban hành sắc lệnh hành pháp để thực thi quy định cải cách bầu cử mà không thông qua quốc hội. Dù vậy, động thái như vậy có thể vấp phải rào cản pháp lý và nhiều khả năng Tòa án Tối cao sẽ can thiệp.

Lãnh đạo đảng Dân chủ tại Thượng viện Mỹ Chuck Schumer nói rằng đạo luật do đảng Cộng hòa khởi xướng sẽ "tước quyền bầu cử của hàng chục triệu người". Thống kê của Đại học Maryland (Mỹ) hồi tháng 3.2025 chỉ ra có khoảng 21 triệu cử tri đủ điều kiện bỏ phiếu nhưng không có hoặc khó lấy tài liệu chứng minh quốc tịch. "Nếu ông Trump dọa không ký bất kỳ dự luật nào thì cứ để vậy, rồi Thượng viện sẽ hoàn toàn bế tắc. Đảng Dân chủ sẽ không hỗ trợ thông qua đạo luật SAVE America dưới bất kỳ hình thức nào", ông Schumer viết trên mạng xã hội X.

Một số nghị sĩ đảng Cộng hòa tại Hạ viện bác bỏ cáo buộc dự luật trên "tước quyền cử tri", cho rằng việc xuất trình giấy tờ tùy thân là "lẽ thường" trong đời sống hằng ngày. "Người Mỹ xứng đáng được tự tin về tính toàn vẹn của các cuộc bầu cử", hạ nghị sĩ Michael Cloud cho biết. Hạ nghị sĩ Cộng hòa khác là ông Chip Roy giải thích dự luật cũng yêu cầu tiểu bang lập quy trình tạo điều kiện cho cử tri xác minh danh tính trong trường hợp đổi tên họ. 

Mỹ giải thích lý do tạm dỡ bỏ cấm vận dầu Nga

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và Đại sứ Mỹ tại Liên Hiệp Quốc Mike Waltz ngày 8.3 khẳng định quyết định cho phép Ấn Độ mua dầu Nga được ban hành tuần trước sẽ giảm bớt áp lực lên thị trường toàn cầu. Theo Reuters, ông Waltz cho biết đợt tạm dừng cấm vận kéo dài 30 ngày sẽ cho phép hàng triệu thùng dầu đang nằm trên các tàu chở dầu được vận chuyển đến các nhà máy lọc dầu tại Ấn Độ. Trong ngày 8.3, Tổng thống Mỹ Donald Trump nhận định giá dầu tăng trong ngắn hạn là một "cái giá rất nhỏ" để đổi lấy sự an toàn và hòa bình của nước Mỹ cũng như thế giới.