Reuters hôm qua dẫn tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump dự đoán cuộc chiến với Iran sẽ sớm kết thúc. Phát biểu tại một buổi mít tinh ngày 6.5 theo giờ Mỹ, ông Trump nói với các phóng viên rằng Mỹ đã có các cuộc trao đổi tích cực với Iran trong 24 giờ qua, đồng thời cho biết thêm rất có thể Washington và Tehran sẽ đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo cũng cảnh báo sẽ quay lại ném bom Iran nếu nước này không đồng ý thỏa thuận.
Trong khi đó, trang Axios hôm 6.5 đăng tin Mỹ đã gửi cho Iran bản ghi nhớ (MOU) dài 1 trang với 14 điểm, đề cập những điều khoản nhằm vạch ra khuôn khổ cho các cuộc đàm phán chấm dứt xung đột. Thế nhưng, ông Ebrahim Rezaei, người phát ngôn Ủy ban An ninh quốc gia và chính sách đối ngoại của Quốc hội Iran, cho rằng đề xuất nói trên "giống một danh sách mong muốn của người Mỹ hơn là thực tế hiện nay".
Theo hãng tin Al Jazeera, Iran đang nghiên cứu các đề xuất của Mỹ và sẽ sớm gửi phản hồi cho nước trung gian Pakistan, để Islamabad chuyển cho Washington.
Một con phố ở Tehran có bảng lớn mô tả eo biển Hormuz và dòng chữ “mãi nằm trong tay Iran” ẢN: AFP
Ông Mohamad Elmasry, giáo sư tại Viện Nghiên cứu sau đại học Doha (Qatar), nhận định Mỹ đang cho thấy những dấu hiệu muốn theo đuổi thỏa thuận, song chưa rõ Washington sẽ chấp nhận nhượng bộ ở mức nào. Trả lời Al Jazeera, ông Elmasry cho rằng việc Iran chưa đưa ra những tuyên bố lạc quan phần nào cho thấy đề xuất hiện nay chưa thể khiến Tehran hài lòng.
Trong cuộc điện đàm với người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron được công bố ngày 6.5, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian bày tỏ sự ngờ vực sâu sắc với Mỹ. Ông nói Iran đã 2 lần đàm phán với Mỹ và cả trong 2 lần đó, Washington đều có hành động quân sự chống lại Tehran ngay lúc đàm phán. Tổng thống Iran cho rằng hành động đó "thực chất giống như đâm sau lưng".
Phía Mỹ liên tục đảo chiều
Giới quan sát đánh giá cách tiếp cận của chính quyền Tổng thống Trump với cuộc chiến tại Iran liên tục đảo chiều trong tuần này. Theo AP, ông Trump ngày 5.5 thông báo tạm dừng chiến dịch hộ tống tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. Tiếp đó, Nhà Trắng lại cảnh báo về việc sẽ ném bom Iran, dù mới tuyên bố kết thúc chiến dịch quân sự.
Bà Elizabeth Dent, cựu quan chức Bộ Ngoại giao Mỹ, hiện là học giả tại Viện Washington về chính sách Cận Đông (Mỹ), nhận định chính quyền ông Trump đang gặp khó trong việc truyền tải lập trường thống nhất. "Vì có những diễn biến quá nhanh, các thông điệp dường như không khiến công chúng Mỹ thấy thuyết phục. Tôi cho rằng Tổng thống Trump đang làm mọi cách để ngăn việc nối lại chiến sự, vì ông ấy nhận thấy cuộc chiến đang không được lòng dân", bà Dent nói với AP.
Một quan chức Pakistan cho hay các nhà đàm phán kỳ vọng Mỹ và Iran sẽ đạt được thỏa thuận, trước mắt là chấm dứt hoàn toàn xung đột, và những vấn đề khác như chương trình hạt nhân Iran hay mở cửa eo biển Hormuz có thể được giải quyết bằng các cuộc gặp trực tiếp. Tuy nhiên, hiện hai bên vẫn còn tồn tại nhiều bất đồng.
Theo Reuters, thị trường tài chính ghi nhận giá dầu giảm và giá cổ phiếu tăng trong ngày 6.5, với tâm lý thị trường kỳ vọng sẽ không có thêm hành động quân sự nào, dù nội dung hòa đàm vẫn còn mơ hồ.
Các hãng vận tải biển đau đầu với rủi ro tại Hormuz
Al Jazeera ngày 7.5 dẫn thông tin từ Công ty Hapag-Lloyd (Đức) cho hay việc đóng cửa eo biển Hormuz khiến doanh nghiệp này tổn thất 60 triệu USD mỗi tuần cho chi phí nhiên liệu và bảo hiểm trong khi việc cố rời khỏi khu vực vẫn rất rủi ro. Hiện có khoảng 1.600 tàu mắc kẹt ở vùng biển vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Theo Tổ chức Hàng hải quốc tế (IMO), đã có 32 tàu bị tên lửa đánh trúng kể từ khi xung đột bùng phát. CNN dẫn lời ông Gene Seroka, Giám đốc điều hành Cảng Los Angeles (Mỹ), nói ngay cả khi có quân đội Mỹ hộ tống, việc rời khỏi eo biển Hormuz vẫn đòi hỏi các hãng vận tải biển phải đánh giá rất cụ thể. IMO tiếp tục kêu gọi các tàu "hết sức thận trọng" và cho rằng việc dùng hải quân để hộ tống không phải là phương án bền vững lâu dài.
.jpg)
.jpg)
