Nghị quyết 205 đi vào cuộc sống: Viện kiểm sát tham gia thu hồi đất công

Tuy nhiên, thực tế VKS cố gắng chọn phương án thuyết phục, vận động để người vi phạm trả lại mặt bằng. Minh chứng là VKS 2 cấp TP.HCM là đơn vị đã kiến nghị thu hồi hơn 5,7 tỉ đồng và hơn 73.456 m² đất công, góp phần bảo vệ tài sản nhà nước, bảo đảm trật tự quản lý hành chính và lợi ích công cộng trên địa bàn TP.HCM.

Bức thư cảm ơn của cựu cán bộ trả lại mặt bằng

Qua công tác xác minh, VKS khu vực 2 TP.HCM đã góp phần thu hồi 11 m² đất công bị chiếm dụng, bảo vệ tài sản nhà nước, do người dân tự nguyện trả lại mặt bằng.

Theo ông Nguyễn Tấn Hảo, Phó viện trưởng VKS khu vực 2 TP.HCM, vụ việc buộc gia đình ông N.V.V (69 tuổi) trả lại 11 m² đất trên đường Võ Văn Ngân (P.Linh Chiểu) kéo dài nhiều năm nay. Khi tiếp nhận thông tin, đơn vị có thể kiến nghị khởi kiện, hồ sơ chuyển qua tòa án xét xử là xong nhiệm vụ. "Nhưng khi tiếp xúc bên thuê mặt bằng, chúng tôi không chọn biện pháp đó mà nhiều lần vận động, nghe tâm tư của họ để lựa chọn cách giải quyết", ông Hảo cho hay.

ẢNH: HOÀNG MAI

Ông Hảo kể thời gian đầu, ông V. không chịu trả lại mặt bằng. Khi được giải thích pháp luật, ông V. còn thách thức rằng "khởi kiện thì khởi kiện đi". Nhiều lần tiếp cận kiểu "lạt mềm buộc chặt", ông V. lại tâm sự: "Tôi muốn trả nhưng hiện chưa thanh lý được hàng tồn". Hiểu được khó khăn của người dân, ông Hảo nhanh nhạy "chốt đơn" là "cháu sẽ tìm nguồn thanh lý hàng tồn ngay cho chú". Cuối cùng, ông V. tình nguyện bàn giao mặt bằng mà VKS khu vực 2 không cần ban hành thủ tục tố tụng, quyết định hành chính nào.

Chia sẻ với PV Thanh Niên, ông V. tâm sự ông là cán bộ nhà nước về hưu. Năm 2017 ông bị tai biến, đi lại khó khăn nên cả gia đình phải trông vào sạp báo, bán sách vở, dụng cụ học tập của vợ. "Cả cô và chú đều gần 70 tuổi rồi. Ban đầu chú không muốn trả lại mặt bằng, vì việc buôn bán hỗ trợ một phần cuộc sống khó khăn của cô chú. Nhưng chú thấy bên VKS tận tâm, vận động, chia sẻ với cô chú nhiều, nên chú suy nghĩ trả cũng được nhưng hỗ trợ giải quyết hàng tồn đọng giùm cô chú", ông V. kể lại.

"Khi được anh Hảo bên VKS tìm được người mua lại hết hàng hóa tồn đọng, cô chú vui vẻ bàn giao lại mặt bằng cho VKS", ông V. cho biết và nói thêm: "Cô chú rất biết ơn sự nhiệt tâm, nhân nghĩa của VKS khu vực 2. Khi nhận được sự hỗ trợ và hướng dẫn của VKS, cô chú đã viết lá đơn xin bàn giao lại mặt bằng và thư cảm ơn như để trải lòng sự biết ơn".

Thu hồi hàng trăm mét vuông đất và tiền tỉ sau 10 năm "đứng bánh"

Ngày 10.4, VKS khu vực 3 TP.HCM đã kiểm tra buổi bàn giao lại mặt bằng hơn 525 m2 trên đường Lạc Long Quân, P.Hòa Bình, giữa ông N.T.V (bên sử dụng mặt bằng) và Công ty dịch vụ công ích Q.11.

ẢNH: VIỆN KSND KHU VỰC 2 TP.HCM

Theo nội dung vụ việc, Công ty dịch vụ công ích Q.11 cho vợ chồng bà P.T.L và ông V.V.T thuê mặt bằng trên đường Lạc Long Quân từ ngày 1.7.2015 - 30.6.2016, mục đích sử dụng để sản xuất, kinh doanh.

Qua kiểm tra thực tế, công ty ghi nhận bà L. không trực tiếp sử dụng và qua xác minh có 3 cá nhân khác sử dụng mặt bằng này. Từ năm 2016 đến nay bà L. không đồng ý ký hợp đồng thuê; không đóng tiền thuê mặt bằng, tính đến tháng 1.2026 với số tiền hơn 2,2 tỉ đồng. Công ty đã ban hành thông báo thu hồi đất nhưng bà L. không chấp hành.

Xác định đây là vụ việc dân sự công ích đã vi phạm trong suốt 10 năm, ngày 22.1.2026, VKS khu vực 3 ban hành quyết định về việc yêu cầu chấm dứt hành vi vi phạm, áp dụng biện pháp ngăn chặn, khắc phục hậu quả.

Sau nhiều lần giải thích pháp luật, thuyết phục, ngày 9.3, bà L. đã tự nguyện thanh toán 2,2 tỉ đồng cho Công ty dịch vụ công ích Q.11. Đến ngày 10.4, bà L. bàn giao lại mặt bằng và thanh toán đủ số tiền từ tháng 2 - 4.2026 là 74 triệu đồng.

Kiến nghị khởi kiện hàng loạt vụ việc khác

Song song với một số vụ đã được giải quyết qua việc người dân tự nguyện bàn giao mặt bằng, VKS 2 cấp TP.HCM kiến nghị người vi phạm chấm dứt hành vi vi phạm; kiến nghị cá nhân, tổ chức liên quan khởi kiện.

Cụ thể, ngày 7.4, Viện trưởng VKS khu vực 7 TP.HCM ban hành quyết định yêu cầu các đương sự liên quan chấm dứt hành vi xâm phạm lợi ích công đối với mảnh đất 496/55/2 Dương Quảng Hàm; trả lại nhà đất trên cho Công ty dịch vụ công ích Q.Gò Vấp.

Ngày 16.3, Viện KSND khu vực 6 TP.HCM kiến nghị Công ty dịch vụ công ích Q.7 thực hiện quyền khởi kiện (yêu cầu phản tố) để đòi lại mặt bằng, yêu cầu bồi thường thiệt hại nhằm bảo vệ lợi ích công.

Từ năm 2008 - 2019, Công ty dịch vụ công ích Q.7 ký kết nhiều hợp đồng giao khoán, hợp tác kinh doanh với ông N.M.Th (chủ một DNTN) để khai thác ao cá tại số 108 Lâm Văn Bền, P.Tân Hưng. Dù hai bên đã ký biên bản thanh lý ngày 31.12.2024 và Công ty dịch vụ công ích Q.7 ban hành nhiều văn bản yêu cầu ngừng kinh doanh, tháo dỡ và hoàn trả mặt bằng, nhưng doanh nghiệp vẫn chiếm dụng mặt bằng để kinh doanh thu lợi. Khu đất này là tài sản nhà nước, được UBND Q.7 trước đây giao Công ty dịch vụ công ích Q.7 quản lý.

Do DNTN nói trên đang khởi kiện Công ty dịch vụ công ích Q.7 về tranh chấp hợp đồng hợp tác, nên VKS khu vực 6 TP.HCM yêu cầu bị đơn xem xét khởi kiện (bằng hình thức yêu cầu phản tố) trong vụ kiện này.

Ngày 30.3, VKS khu vực 8 kiến nghị Công ty B.S TP.HCM khởi kiện, yêu cầu bàn giao lại các thửa đất tại xã Nhuận Đức, TP.HCM mà các bên đã ký hợp đồng thuê khoán trước đó, không gia hạn hợp đồng từ tháng 9.2025. Các thửa đất này là tài sản công, được giao Công ty B.S TP.HCM quản lý. (còn tiếp)