Vụ 6 cựu chiến binh kêu oan sau khi ra tù: Xét xử phúc thẩm lần 3

ẢNH: NGÂN NGA

Theo quyết định đưa vụ án ra xét xử hôm cuối tháng 4 của TAND tỉnh Lâm Đồng, nguyên đơn dân sự UBND TP.Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông (cũ), người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của cơ quan này là UBND phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng.

Tòa triệu tập giám định viên là ông Nguyễn Cao Cường, ông Nguyễn Thanh Tùng và ông Huỳnh Văn Triệu; điều tra viên là ông Hoàng Minh Phương, cán bộ điều tra Công an phường Đông Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng.

11 năm vụ án vẫn chưa thể khép lại

Năm 2020, TAND cấp cao tại TP.HCM xét xử giám đốc thẩm, chỉ ra 9 vấn đề cho thấy chưa đủ căn cứ buộc tội, hủy toàn bộ bản án kết tội 6 cựu chiến binh trước đó để điều tra lại.

Mãi tới 6 năm sau, TAND khu vực 6, tỉnh Lâm Đồng (TAND TP.Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Lắk cũ) mới đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm lần 3 vào cuối tháng 1.2026. Lần thứ 3, TAND khu vực 6 tiếp tục giữ nguyên quan điểm kết tội 6 bị cáo với mức án như cũ.

Cụ thể, tòa phạt 5 cựu chiến binh mỗi người 6 tháng tù gồm: Ngân Xuân Dũng (65 tuổi), Vũ Tất Đắc (72 tuổi), Hoàng Văn Sằn (68 tuổi), Nguyễn Nam Thái (58 tuổi) và Cao Minh Điến (57 tuổi); riêng bị cáo Đỗ Mạnh Hùng (63 tuổi) 7 tháng tù cùng về tội hủy hoại rừng.

ẢNH: NGÂN NGA

Theo tòa cấp sơ thẩm, các bị cáo không có tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự. Về tình tiết giảm nhẹ, các bị cáo đều có thời gian phục vụ trong quân đội, có nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự.

Mục đích hủy hoại rừng là để gây quỹ hoạt động cho chi hội cựu chiến binh mà không nhằm mục đích tư lợi cá nhân. Vụ án có tới 5 bị cáo có hoàn cảnh khó khăn, là hộ nghèo và có 2 bị cáo là người dân tộc thiểu số, trình độ hiểu biết pháp luật còn hạn chế.

Các bị cáo chỉ thừa nhận có hành vi dọn dẹp rừng, không thừa nhận hành vi chặt phá, hủy hoại rừng nên không có căn cứ áp dụng tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự là "thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải".

ẢNH: NGÂN NGA

Cũng theo TAND khu vực 6, "cần áp dụng hình phạt tù đối với các bị cáo mới đủ tác dụng giáo dục, răn đe và phòng ngừa chung trong xã hội". Ngoài ra, tòa còn buộc các bị cáo liên đới bồi thường cho nguyên đơn dân sự là UBND phường Bắc Gia Nghĩa, tỉnh Lâm Đồng hơn 53 triệu đồng.

Vụ án còn có bị cáo Đoàn Xuân Trường đã qua đời trong giai đoạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm lần đầu, nên tòa đã đình chỉ vụ án đối với bị cáo này.

Ngay sau đó, cả 6 cựu chiến binh tiếp tục kháng cáo kêu oan.

Bị cáo kêu oan vì thực tế đã không còn rừng

Theo hồ sơ vụ án, đầu năm 2015, tại cuộc họp Chi hội Cựu chiến binh thôn 6 (xã Trường Xuân, H.Đắk Song, tỉnh Đắk Nông cũ, nay là tỉnh Lâm Đồng), ông Đỗ Mạnh Hùng (Chi hội trưởng) cho rằng khu đất rừng sản xuất tại địa phương không còn rừng cần phát dọn trồng cây keo gây quỹ hoạt động và chi hội đồng ý.

Cơ quan tố tụng xác định trong 2 ngày của tháng 1.2015 và 2 ngày của tháng 4.2015, các hội viên đã chặt cây bụi, dây leo, một số cây gỗ có đường kính từ 10 cm trở xuống, gom thành đống chờ đốt.

ẢNH: NGÂN NGA

Kết luận giám định tháng 4.2015 của giám định viên tư pháp Huỳnh Văn Triệu (Hạt Kiểm lâm TP.Gia Nghĩa cũ) xác định diện tích rừng sản xuất bị hủy hoại là 0,98 ha, thiệt hại hơn 53 triệu đồng.

Tại tòa sơ thẩm lần 3, các bị cáo vẫn kêu oan, khẳng định trước thời điểm phát dọn, khu vực này không còn là rừng, đề nghị tòa xét xử khách quan, đúng pháp luật.

Nhân chứng cũng khai tại tòa rằng xung quanh hiện trường là rẫy cà phê, hồ tiêu của người dân; nhiều cây đã bị chặt, đốt từ trước.

ẢNH: NGÂN NGA

Đại diện Hội Cựu chiến binh Việt Nam và các luật sư bào chữa cho 6 cựu chiến binh đề nghị tòa tuyên các bị cáo không phạm tội. Bởi việc Viện kiểm sát căn cứ vào kết luận giám định tư pháp năm 2015 của ông Huỳnh Văn Triệu để buộc tội các bị cáo là không có cơ sở. Kết luận này đã bị cấp giám đốc thẩm là TAND cấp cao tại TP.HCM nhận định là vi phạm tố tụng, đây là một trong những lý do mà tòa này đã hủy tất cả các bản án sơ thẩm và phúc thẩm từng kết tội 6 cựu chiến binh.

Lẽ ra, tòa phải căn cứ vào kết luận giám định năm 2022 của hội đồng giám định tư pháp thuộc Bộ NN-PTNT kết luận "không giám định được", để tuyên các bị cáo không phạm tội.