Xuất khẩu gạo của Việt Nam vào Trung Quốc tăng vọt, vì sao?

ẢNH: DUY TÂN

Trong số các thị trường xuất khẩu chủ lực của Việt Nam, Trung Quốc tăng trưởng mạnh nhất với 54% so với cùng kỳ năm trước. Trong 5 tháng qua, Trung Quốc đã nhập khoảng 0,8 triệu tấn gạo các loại, trị giá khoảng 380 triệu USD và hiện là nhà nhập khẩu lớn thứ 2 của Việt Nam với thị phần gần 18%. 

Nguyên nhân là thời gian gần đây, mưa kéo dài xuất hiện sớm tại nhiều vùng sản xuất nông nghiệp lớn của Trung Quốc là Hà Nam, An Huy, Hà Bắc gia tăng nguy cơ lũ lụt, đe dọa sản xuất lúa gạo và nhiều loại cây trồng khác của các địa phương này.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia và doanh nghiệp, Trung Quốc tăng cường nhập khẩu gạo không phải vì thiếu gạo mà chỉ đơn thuần là tận dụng cơ hội gạo giá rẻ từ các nguồn cung lớn như Thái Lan, Việt Nam và Ấn Độ. Gạo nhập khẩu chủ yếu để phục vụ nhu cầu thị trường ở các tỉnh giáp biên nhằm tối ưu chi phí vận chuyển cũng như làm dầy thêm kho dự trữ quốc gia. Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) thông tin, Trung Quốc là nước có kho dự trữ gạo lớn nhất thế giới với sản lượng trên 100 triệu tấn và chiếm khoảng 45% tổng dự trữ gạo toàn cầu.

Một yếu tố quan trọng khác khiến xuất khẩu gạo của Việt Nam tăng mạnh do Trung Quốc liên tục từ chối nguồn cung từ Ấn Độ. Một số nguồn tin từ Trung Quốc và báo chí thế giới cho biết, có đến 70 lô gạo của Ấn Độ đã bị Trung Quốc trả lại do phát hiện có dấu vết biến đổi gen - GMO, dù Ấn Độ khẳng định không thương mại hóa các giống lúa GMO. Giấy phép xuất khẩu gạo của một số doanh nghiệp Ấn Độ đã bị Trung Quốc đình chỉ và khoảng 200.000 container hàng đã tự nguyện tạm dừng xuất khẩu.

Những yếu tố trên khiến thương nhân Trung Quốc tăng nhập khẩu gạo từ Việt Nam, đặc biệt là các sản phẩm gạo nếp và gạo thơm, gạo đặc sản như ST24, ST25.