Phòng vệ rủi ro giá nhiên liệu và tỷ giá

Ông Vũ Anh Tuấn, Trưởng phòng chiến lược Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam:

Nhiên liệu thường chiếm khoảng 35 - 40% chi phí vận hành của một hãng hàng không. Dù dầu thô chỉ tăng 50%, nhưng giá nhiên liệu hàng không đã tăng hơn gấp đôi do nguồn cung bị thắt chặt. Thông thường tỷ trọng chi phí nhiên liệu trong cơ cấu chi phí của Hãng Hàng không Quốc gia Việt Nam (Vietnam Airlines) là khoảng 30%, nhưng bây giờ đã chiếm đến 50%, các hãng hàng không giá rẻ có thể phải chịu mức 60 - 70%.

Với kế hoạch dự tính giá nhiên liệu là 85 USD/thùng ban đầu, việc giá thực tế vọt lên 190 USD và neo ở mức 230 USD đã gây thiệt hại khổng lồ. Cứ mỗi 1 USD tăng thêm, chi phí của Tổng công ty tăng 300 tỷ đồng/năm. Dự kiến, chi phí phát sinh ngoài kế hoạch năm nay có thể lên tới 20 - 30 nghìn tỷ đồng.

Bên cạnh chi phí, ngành còn chịu ảnh hưởng từ nhu cầu và tài chính. Giá dầu cao và lạm phát kéo dài làm suy giảm nhu cầu đi lại và ảnh hưởng đến tâm lý hành khách. Do 70% cơ cấu chi phí của Vietnam Airlines bằng đồng USD, việc đồng đô tăng giá trực tiếp đẩy chi phí lên cao. Chúng tôi đang kẹt giữa việc tăng giá vé để bù lỗ (nhưng sẽ làm giảm nhu cầu, ảnh hưởng du lịch) hoặc giữ giá vé (nhưng sẽ đối mặt với lỗ lớn, khó duy trì đội tàu bay và chất lượng).

Để vượt qua giai đoạn khó khăn này, tôi kiến nghị Nhà nước hỗ trợ ngoại giao để đảm bảo nguồn cung nhập khẩu. Đồng thời, các nhà máy lọc dầu trong nước (Dung Quất, Nghi Sơn) cần tăng tối đa công suất và ưu tiên cấp nhiên liệu cho Hãng hàng không quốc gia.

Chính phủ xem xét miễn 100% thuế môi trường và giảm 50% các loại phí hàng không (phí cất hạ cánh, điều hành bay) tương tự như giai đoạn dịch COVID, áp dụng ít nhất cho năm 2026. Đồng thời thành lập quỹ bình ổn cho nhiên liệu máy bay. Đặc biệt, cần xây dựng hành lang pháp lý rõ ràng để doanh nghiệp Nhà nước như Vietnam Airlines được thực hiện nghiệp vụ phòng vệ rủi ro giá nhiên liệu và tỷ giá.