Nhiều trường ĐH có thể bắt buộc phải hạ chỉ tiêu tuyển sinh

Nếu quy định này được thông qua, chắc chắn sẽ có nhiều trường ĐH bắt buộc phải hạ quy mô chỉ tiêu tuyển sinh ĐH ngay trong mùa tuyển sinh 2026.

ẢNH: MAI THANH

Cụ thể, trong điều 4 dự thảo quy chế tuyển sinh có quy định nguyên tắc xác định chỉ tiêu tuyển sinh: "Chỉ tiêu tuyển sinh được xác định theo từng ngành đối với trình độ tiến sĩ và trình độ ĐH (đối với các ngành đào tạo giáo viên, các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe, lĩnh vực pháp luật và các ngành mới mở); xác định theo lĩnh vực đối với các trình độ và các ngành còn lại".

Tại phụ lục 1 (bảng 1) của dự thảo, Bộ GD-ĐT đề xuất hệ số quy đổi của giảng viên có chức danh, trình độ khác nhau trong xác định số lượng tuyển sinh trình độ cao đẳng ngành giáo dục mầm non và trình độ ĐH, trong đó giảng viên có trình độ có hệ số 1 (để làm mốc tính toán). 

Đồng thời, giá trị quy đổi của giảng viên chỉ có trình độ thạc sĩ và ĐH giảm mạnh: thạc sĩ từ 1,5 xuống 0,5; đại học từ 1 xuống 0,2. Điều này buộc các trường phải có nhiều giảng viên tiến sĩ hơn nếu muốn giữ nguyên hoặc tăng quy mô tuyển sinh.

Như vậy, dự thảo thông tư mới cho thấy xu hướng "siết" chặt hơn và coi trọng trình độ tiến sĩ hơn so với quy định cũ, thể hiện qua so sánh hệ số quy đổi giữa thông tư hiện hành (ban hành năm 2022 và sửa đổi năm 2023), cụ thể như sau:

ẢNH: QUÝ HIÊN

Không xác định chỉ tiêu theo lĩnh vực mà theo ngành

Ngoài ra, có một số thay đổi khác ở dự thảo thông tư mới so với thông tư hiện hành. Trong đó, đáng chú ý là thay đổi về đơn vị xác định chỉ tiêu (ngành với lĩnh vực). 

Đây là thay đổi quan trọng nhất về phương thức quản lý tuyển sinh. Theo thông hiện hành, chỉ tiêu ĐH chủ yếu xác định theo lĩnh vực đào tạo. Việc xác định theo ngành chỉ bắt buộc đối với khối ngành đào tạo giáo viên, sức khỏe và các ngành mới mở.

Dự thảo thông tư thu hẹp đối tượng xác định theo nhóm ngành và mở rộng các trường hợp phải xác định theo ngành. Cụ thể, ngoài giáo viên và sức khỏe, dự thảo bổ sung thêm khối ngành pháp luật và toàn bộ các chương trình đào tạo trình độ tiến sĩ phải xác định theo từng ngành cụ thể.

Dự thảo thông tư mới cũng đưa ra các điều kiện "cứng" để được tăng chỉ tiêu, bổ sung các rào cản kỹ thuật mới để kiểm soát chất lượng, cụ thể:

Về tỷ lệ thôi học và việc làm, dự thảo quy định không được tăng chỉ tiêu nếu tỷ lệ thôi học năm đầu lớn hơn 15% hoặc tỷ lệ tốt nghiệp có việc làm dưới 70% (thông tư hiện hành quy định tỷ lệ việc làm chung là 80% cho cả lĩnh vực) .

Về diện tích sàn đào tạo, dự thảo thông tư mới vẫn giữ định mức cũ (không nhỏ hơn 2,8 m2/người học quy đổi) nhưng có một sự thay đổi rất lớn về "mẫu số" (đối tượng người học) khiến quy định mới trở nên khắt khe hơn nhiều. 

Thay vì chỉ tính trên "sinh viên chính quy" (chủ yếu là ĐH/cao đẳng), dự thảo thông tư mới yêu cầu tính trên "tổng số người học trực tiếp quy đổi". Nghĩa là bao gồm cả học viên thạc sĩ, nghiên cứu sinh tiến sĩ. Khi tính diện tích sàn, số người học sau ĐH còn được nhân với hệ số cao hơn (thạc sĩ hệ số 1,5; tiến sĩ hệ số 2).

Như vậy, với thông tư hiện hành, các trường chỉ cần đảm bảo diện tích cho khối ĐH. Với dự thảo mới, diện tích sàn phải "gánh" thêm cả khối sau ĐH với hệ số quy đổi cao, điều này đòi hỏi các trường phải có quỹ đất và diện tích sàn lớn hơn rất nhiều so với trước đây nếu muốn giữ nguyên quy mô tuyển sinh.