Hiến kế giảm gánh nặng cho học sinh

Như Thanh Niên đã thông tin, TP.HCM định hướng từ năm 2027 sẽ tính toán mở rộng khu vực xét tuyển, học sinh không phải thi lớp 10, giảm áp lực thi cử. Nhiều ý kiến tranh luận về việc xây dựng tiêu chí để đảm bảo công bằng, nguyện vọng của học sinh. Vấn đề này hiện thu hút nhiều ý kiến bàn luận sôi nổi, từ bài viết của các chuyên gia giáo dục, thầy cô cho đến bình luận của bạn đọc (BĐ).

MONG GIẢM GÁNH NẶNG

Để lý giải nguyên nhân vì sao cuộc đua vào lớp 10 trường công lập chưa bao giờ "hạ nhiệt", BĐ Phạm Nhiên Khánh Nhi nêu lý do: "Gốc rễ sâu hơn là nỗi lo tài chính của phụ huynh (PH). Lao vào tìm trường công, trường điểm không phải để "khoe" mà để giảm gánh nặng lâu dài".

ẢNH: THÚY HẰNG

BĐ Nguyễn Trung Trực nhận định: "Áp lực thi lớp 10 phản ánh một vấn đề lớn hơn chuyện thi cử, đó là chi phí. Nhiều PH không phải "mê" trường công tuyệt đối, mà vì trường công là lựa chọn còn "gồng" nổi về tài chính. Một khi trường công chất lượng tốt quá ít thì dĩ nhiên PH phải đẩy con vào cuộc cạnh tranh quyết liệt. Muốn giảm áp lực thật thì phải mở rộng hệ thống trường công, đặc biệt ở các đô thị đông dân… Tâm lý xã hội vẫn xem đại học là con đường duy nhất nên mọi áp lực đều dồn lên cấp THPT".

Chính vì tính chất quyết định ấy, nhiều BĐ nhận xét áp lực học tập đã dồn xuống đôi vai của những đứa trẻ mới chỉ 14, 15 tuổi một cách quá sức. "Thực tế, số lượng trường công chất lượng vẫn có giới hạn, nên vẫn phải có cách tuyển chọn. Nhưng cách tổ chức hiện nay đang đẩy mọi thứ đi quá xa. Con tôi học lớp 9 mà lịch học kín từ sáng tới tối, cuối tuần cũng không nghỉ. Nhiều lúc nhìn cháu ngồi giải đề tới 11 giờ đêm thấy thương.... Các cháu học để né "bẫy đề", nhớ mẹo, canh từng 0,25 điểm. Kỳ thi đáng lẽ chỉ để phân loại, trở thành "cuộc chạy đua" của cả gia đình. Nên giữ thi nhưng phải điều chỉnh lại độ khó và mục tiêu của đề thi; không cần đề kiểu đánh đố để lựa ra vài trường top…", BĐ Trần Vũ Hà Ngân đề xuất.

LO "CUỘC ĐUA" LÀM ĐẸP HỌC BẠ

Trước thực trạng nói trên, giải pháp xóa bỏ kỳ thi để chuyển sang phương thức xét tuyển bằng học bạ lập tức thu hút nhiều ý kiến thảo luận, song không phải là không có băn khoăn về nguy cơ phát sinh một cuộc đua "làm đẹp" học bạ.

BĐ Phạm Trần Hoàng Minh phân tích: "Cùng một mức học lực nhưng mỗi trường cho điểm khác nhau; có trường điểm kiểm tra rất dễ đạt 9 - 10 điểm, có trường giáo viên chấm nghiêm hơn nhiều. Nếu lấy học bạ làm chính thì PH sẽ tìm cách cho con vào nơi dễ có "điểm đẹp". Thi tuyển tuy căng nhưng ít ra còn có mặt bằng chung để so…".

Theo BĐ Trần Đức Trung, PH nào cũng muốn con vào vài trường được xem là "ổn định", "có đầu ra tốt", "ít tệ nạn". Thành ra, đề thi phải ngày càng khó để phân loại. Nếu bỏ thi mà giữ nguyên sự chênh lệch hiện nay giữa các trường thì PH vẫn tiếp tục tìm cách cạnh tranh bằng học bạ, chứng chỉ hay chuyển hộ khẩu. "Tôi cũng hơi lo nếu chuyển hoàn toàn sang xét học bạ. Giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn sẽ chịu áp lực rất lớn từ chuyện điểm số. Không phải trường nào cũng có mặt bằng đánh giá giống nhau. Học sinh lúc đó chưa chắc bớt áp lực mà có khi còn căng thẳng từ lớp 6 vì sợ mất điểm từng năm học. Cái gốc vẫn là nâng chất lượng đồng đều giữa các trường công", BĐ Trần Đức Trung đúc kết.

BĐ Quan Lê hiến kế: "Sắp xếp và phân bổ học sinh vào các trường THPT công lập theo tuyến đường và khu vực địa lý gần nhà để đáp ứng quyền lợi học tập đại trà. Sau khi học sinh nhập học ổn định, các trường mới tiến hành một bài khảo sát đánh giá năng lực nội bộ để phân chia mô hình lớp học phù hợp với tiến độ và tư duy của từng nhóm đối tượng học sinh. Cách làm này vừa dập tắt được cuộc đua chọn trường khốc liệt từ đầu cấp, vừa đảm bảo tính phân hóa trong giáo dục mà không đẩy các em vào nỗi sợ mang tên rớt công lập".

Ngoài ra, nhiều ý kiến cho rằng Nhà nước cần ưu tiên đầu tư ngân sách để xây dựng thêm trường lớp, tận dụng các công trình quỹ đất dôi dư sau sắp xếp bộ máy để mở rộng mạng lưới giáo dục phổ thông tại các khu vực đông dân cư. Đồng thời, công tác phân luồng sau THCS cần phải được thực hiện thực chất bằng việc nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp. Xã hội cần thay đổi tư duy xem đại học là con đường duy nhất, và điều đó chỉ khả thi khi các trường nghề được đầu tư bài bản, chứng minh được cơ hội việc làm và thu nhập ổn định cho học sinh sau khi tốt nghiệp.