Điều gì tạo nên một chương trình song ngữ chất lượng?

Theo chuyên gia giáo dục từ Trường Quốc tế Việt Úc (VAS) - đơn vị tiên phong xây dựng nền giáo dục song ngữ tại Việt Nam trong hơn hai thập kỷ qua, cách chương trình được thiết kế và triển khai mới là điều quyết định hiệu quả thực sự.

Song ngữ mang lại lợi thế gì cho trẻ?

Theo báo cáo The Bilingual Advantage (2020) được cập nhật dựa trên một báo cáo tổng hợp cho Ủy ban châu Âu trước đó, người có khả năng tư duy bằng hai hoặc nhiều ngôn ngữ (người song ngữ) sở hữu nhiều lợi thế nổi bật như tư duy linh hoạt, khả năng giải quyết vấn đề, nhận thức ngôn ngữ tốt hơn và năng lực tương tác xã hội cao hơn.

Việc thường xuyên chuyển đổi giữa hai hệ thống ngôn ngữ giúp não bộ nâng cao khả năng tập trung, ghi nhớ, xử lý thông tin và thích nghi với những tình huống mới. Đây cũng là nền tảng quan trọng cho tư duy phản biện, khả năng thích nghi, giao tiếp đa văn hóa và những năng lực cần thiết của công dân toàn cầu trong thế kỷ 21.

Yếu tố quyết định hiệu quả chương trình song ngữ

Theo chuyên gia giáo dục từ VAS, các yếu tố như chương trình học, lộ trình đào tạo, tỷ lệ tích hợp giữa chương trình quốc tế và Việt Nam, bằng cấp đầu ra và thành tích học sinh qua các năm là những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng một chương trình song ngữ.

Trong đó, việc lựa chọn chương trình quốc tế đóng vai trò nền tảng. Hiện nay, Cambridge là một trong những chương trình giáo dục phổ biến hàng đầu thế giới và Việt Nam với hơn 10.000 trường tại hơn 160 quốc gia.

Tuy nhiên, dù cùng giảng dạy một chương trình quốc tế, cách thiết kế, triển khai khác nhau có thể tạo nên sự khác biệt lớn về hiệu quả đầu ra.

Bên cạnh đó, mỗi học sinh có năng lực ngoại ngữ và định hướng học tập khác nhau. Vì vậy, một chương trình song ngữ hiệu quả cần có nhiều lộ trình linh hoạt để đáp ứng nhu cầu của từng học sinh thay vì áp dụng một mô hình chung cho tất cả.

Sự khác biệt trong chương trình giáo dục song ngữ tại VAS

VAS là một trong những trường đầu tiên đưa Chương trình Quốc tế Cambridge vào giảng dạy song song với Chương trình Giáo dục Quốc gia Việt Nam (MOET) từ cách đây hơn 15 năm.

Hiện nay, tại TP.HCM đã có 8 trường mầm non và 25 trường tiểu học - trung học được chứng nhận bởi Cambridge. Trong đó, VAS có 5 trường mầm non và 6 trường tiểu - trung học đều được chứng nhận - là hệ thống trường quốc tế Cambridge quy mô hàng đầu cung cấp lộ trình học song ngữ xuyên suốt từ bậc Mầm non đến hết lớp 12.

Theo chuyên gia VAS, việc xây dựng lộ trình học xuyên suốt đòi hỏi rất nhiều thời gian để hoàn thiện cũng như triển khai vận hành. Trong đó, yếu tố đội ngũ giáo viên chất lượng và quy mô học sinh đủ lớn là yếu tố quan trọng để có thể triển khai hiệu quả.

VAS hiện là một trong số ít trường cung cấp 3 lộ trình học tập linh hoạt, giúp phụ huynh dễ dàng lựa chọn phương án phù hợp với năng lực và định hướng của con, gồm: Chương trình Cambridge Toàn phần (CAPI), Chương trình Song ngữ Cambridge (CAP) và Chương trình Tiếng Anh Cambridge Chuyên sâu (CEP).

Thời lượng học tập bằng tiếng Anh tại VAS chiếm từ 50% đến 85% tùy theo lộ trình, thuộc nhóm cao hàng đầu trong phân khúc giáo dục song ngữ. Ở cả ba chương trình, học sinh không chỉ học tiếng Anh như một ngoại ngữ mà sử dụng tiếng Anh để học nhiều môn học thuộc chương trình Cambridge.

Ngoài học thuật, học sinh còn được phát triển đồng đều về kỹ năng, năng khiếu và sức khỏe thể chất - tinh thần thông qua các chương trình giáo dục toàn diện.

Thành tích của học sinh ở cả chương trình quốc gia và quốc tế luôn minh chứng rõ nét cho chất lượng giáo dục tại VAS trong nhiều năm qua.

Năm học 2025 - 2026, học sinh VAS tiếp tục gặt hái hơn 2.600 giải thưởng trong nước và quốc tế, bao gồm 902 giải quốc gia và 502 giải quốc tế. Học sinh trung học cũng giành hơn 150 suất học bổng từ các trường đại học hàng đầu Việt Nam và thế giới với tổng giá trị 6,47 triệu USD (hơn 170 tỉ đồng).

Đặc biệt, học sinh VAS tiếp tục mang về thêm 2 danh hiệu Top in Vietnam trong các kỳ khảo thí Cambridge quốc tế 2025 - 2026.

Những thành tích này không chỉ phản ánh năng lực học thuật của học sinh VAS mà còn là minh chứng cho hiệu quả của mô hình giáo dục song ngữ quốc tế được VAS kiên trì phát triển trong hơn hai thập kỷ qua. Đó cũng là yếu tố tạo nên sự khác biệt giữa một chương trình song ngữ và một chương trình song ngữ chất lượng.