Chọn học ngành công nghệ: Lưu ý gì khi AI phát triển liên tục?

SỨC HÚT NGÀY CÀNG LỚN

Thống kê của Bộ GD-ĐT cho thấy năm 2025 số lượng thí sinh (TS) đăng ký nguyện vọng 1 vào các ngành STEM (khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học) đạt 222.454, tăng 41.881 so với năm trước. Trong đó, các ngành khoa học máy tính và công nghệ thông tin có 54.359 TS đăng ký nguyện vọng 1, tăng 2.183 so với năm 2024. Ngành trí tuệ nhân tạo cũng chứng kiến sức hút mạnh mẽ với 2.754 TS đăng ký, vượt xa so với năm trước. Điều đó cho thấy khối ngành công nghệ, trong đó công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo đang có sức hút ngày càng lớn.

Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Cường, giảng viên Khoa học dữ liệu và hệ thống thông tin Trường ĐH Việt Đức, cho biết: Tại trường, 2 ngành có chỉ tiêu cao nhất và thu hút nhiều TS nhất là khoa học máy tính và điện điện tử. "Việc học sinh quan tâm và đăng ký vào các ngành này cũng phản ánh khát vọng làm chủ công nghệ, đặc biệt công nghệ AI và bán dẫn trong việc định hình tương lai của đất nước. Trong khi đó, các doanh nghiệp trong nước cũng quan tâm tới việc phát triển các ngành công nghệ này", tiến sĩ Cường nhận định.

ẢNH: NGỌC LONG

Tại Trường ĐH Tài chính - Marketing, tiến sĩ Trương Thành Công, Trưởng khoa Khoa học dữ liệu, cho hay: Những năm gần đây số lượng TS đăng ký nhóm ngành công nghệ đều tăng ổn định qua từng năm. Sức hút này đến từ các nguyên nhân: AI và dữ liệu trở thành hạ tầng của mọi lĩnh vực; cơ hội việc làm rộng mở hơn, không chỉ trong lĩnh vực công nghệ mà cả kinh tế…

Lý giải về điều này, thạc sĩ Trương Quang Trị, Phó trưởng phòng Công tác sinh viên Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, cho rằng công nghệ đang là nền tảng của mọi lĩnh vực và AI đang dần thay đổi thế giới. "Chuyển đổi số đang tạo ra nhu cầu về nguồn nhân lực, doanh nghiệp không chỉ cần người biết sử dụng công nghệ mà còn có khả năng phát triển phần mềm, xây dựng hệ thống giải pháp…", thạc sĩ Trị chia sẻ.

Riêng về nhóm ngành công nghệ thông tin, thạc sĩ Dương Thành Phết, Phó khoa Công nghệ thông tin Trường ĐH Công nghệ TP.HCM (HUTECH), cho hay nhu cầu nhân lực được dự báo tiếp tục tăng trưởng trong khoảng 10 năm tiếp theo, đặc biệt về AI, công nghệ bán dẫn, an toàn thông tin.

Theo thạc sĩ Nguyễn Thị Diệu Anh, Phó trưởng khoa Công nghệ thông tin Trường ĐH Văn Hiến, đặc thù việc làm ngành này có xu hướng toàn cầu hóa. "Khi ứng dụng chuyển đổi số, nhiều doanh nghiệp có cập nhật ứng dụng công nghệ trong tất cả quy trình. Việc ứng dụng công nghệ trong quản lý các địa phương sau sáp nhập cũng rất lớn. Do đó, nhu cầu nhân lực của công nghệ thông tin và các lĩnh vực liên ngành ngày càng cao", thạc sĩ Diệu Anh thông tin thêm.

NHIỀU NGÀNH HỌC THEO XU THẾ

Theo tiến sĩ Võ Thanh Hải, Phó giám đốc thường trực ĐH Duy Tân, xuất phát từ nhu cầu thực tế, các trường ĐH mở nhiều ngành học mới mang tính xu thế toàn cầu như trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn…

"Trong danh mục của Bộ GD-ĐT có 24 lĩnh vực thì 4 lĩnh vực liên quan đến công nghệ gồm toán và thống kê; máy tính và công nghệ thông tin; công nghệ kỹ thuật và kỹ thuật. Trong đó, AI đang tác động rất lớn tới nhóm ngành công nghệ nên xuất hiện trong rất nhiều lĩnh vực kỹ thuật công nghệ như tự động hóa, công nghệ ô tô, công nghệ sinh học…", tiến sĩ Hải cho hay.

ĐH Duy Tân đang đào tạo 6 ngành về máy tính và công nghệ thông tin, 12 ngành về công nghệ, như AI, khoa học dữ liệu kỹ thuật phần mềm, công nghệ kỹ thuật ô tô, công nghệ chế tạo máy… Trường ĐH Việt Đức có các ngành khoa học máy tính, điện - điện tử, Trường ĐH Tài chính - Marketing có ngành khoa học dữ liệu, công nghệ tài chính, AI.

Trong khi đó, thạc sĩ Nguyễn Đặng Thế Vinh, Khoa Kỹ thuật và Khoa học máy tính Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn, cho hay trường đào tạo nhiều ngành/chuyên ngành về lĩnh vực này như khoa học máy tính, công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, thiết kế vi mạch, công nghệ thông tin y tế... Trường ĐH Nguyễn Tất Thành có các ngành AI, khoa học máy tính, công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ kỹ thuật cơ điện tử, công nghệ ô tô... Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM đang tuyển sinh các ngành kỹ thuật phần mềm, công nghệ thông tin, công nghệ truyền thông, công nghệ tài chính…

Tương tự, TS cũng có thể chọn nhiều ngành học về công nghệ tại Trường ĐH Công nghệ TP.HCM như kỹ thuật máy tính, công nghệ ô tô điện, công nghệ kỹ thuật ô tô, công nghệ tài chính… Với Trường ĐH Văn Hiến, có công nghệ thông tin, công nghệ sinh học, công nghệ tài chính, khoa học máy tính… Còn Trường ĐH Mở TP.HCM là các ngành công nghệ thông tin, kỹ thuật phần mềm, khoa học dữ liệu, AI, công nghệ sinh học…

HỌC ĐỂ KHÔNG BỊ CÔNG NGHỆ THAY THẾ

Theo tiến sĩ Võ Thanh Hải, các ngành công nghệ thuộc khối STEM nên cần TS học tốt các môn toán, lý. Nhiều trường xét môn tin học cho các ngành máy tính và công nghệ, tổ hợp xét tuyển thường là toán, lý, tin; toán, tin, ngoại ngữ… "Trong quá trình học tập và làm việc sau này, các em phải chủ động và sáng tạo, đừng để công nghệ thay thế, dẫn dắt, phải sử dụng công nghệ để đưa ra giải pháp tối ưu", tiến sĩ Hải lưu ý.

Thạc sĩ Vương Văn Khởi, Giám đốc Trung tâm Tư vấn - Tuyển sinh Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, cho rằng sinh viên cần thay đổi cách học và làm việc, tập trung vào sự sáng tạo, kết nối liên ngành, đa ngành và cảm xúc, trải nghiệm để tạo ra sản phẩm. Cùng với đó là phát triển kỹ năng học tập suốt đời, không ngừng nâng cao, cập nhật kiến thức.

Thạc sĩ Trương Quang Trị khuyên TS đăng ký các ngành công nghệ cần có tư duy logic, kỹ năng giải quyết vấn đề, tinh thần học hỏi, thích nghi đổi mới sáng tạo… "Khi vào ĐH, các em cần học bằng tư duy của chính mình, đừng học bằng công cụ, đừng phụ thuộc vào AI. Hãy biến AI thành trợ lý chứ không phải là để AI làm thay. Khi có các kỹ năng giao tiếp, kết nối, sáng tạo… thì các em sẽ làm việc tốt, xử lý được các tình huống thực tế", thạc sĩ Trị chia sẻ. 

Lời khuyên cho thí sinh chọn học ngành công nghệ

Muốn theo học nhóm ngành này, các em cần xác định được năng lực về thiên hướng tư duy, khả năng logic, giải quyết vấn đề.

Tiến sĩ Trương Thành Công (Trường ĐH Tài chính - Marketing)   

Khi lựa chọn ngành học, TS không nên theo trào lưu mà cần xem bản thân đang có thế mạnh về lĩnh vực nào, ví dụ toán thì có thể theo đuổi các ngành công nghệ.

Thạc sĩ Nguyễn Đặng Thế Vinh (Trường ĐH Quốc tế Sài Gòn)

Giai đoạn này có thể TS chưa định hình hết được năng lực thực sự phù hợp với bản thân. Trong quá trình học ĐH, sinh viên cần có tinh thần học chủ động, lúc này nếu muốn thay đổi thì các em vẫn có điều kiện tìm hiểu, điều chỉnh.

Tiến sĩ Nguyễn Tuấn Cường (Trường ĐH Việt Đức)