Việt Nam học Vương quốc Anh dùng AI để ‘trị’ thuốc giả

Phát biểu tại hội thảo, bà Claire Harrison, chuyên gia đổi mới sáng tạo y tế của Chính phủ Vương quốc Anh nhấn mạnh, việc bảo đảm người dân được tiếp cận thuốc an toàn, hiệu quả và đáng tin cậy là trách nhiệm cốt lõi của chính phủ. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên số, trách nhiệm này ngày càng phức tạp do các thách thức mang tính toàn cầu như thiếu thuốc, chuỗi cung ứng kém hiệu quả, đặc biệt là thuốc giả và thuốc kém chất lượng.

ẢNH: NGUYỄN TRÚC

Theo kinh nghiệm từ Vương quốc Anh, các phương thức quản lý truyền thống không còn đủ sức đáp ứng. Quản lý thuốc ngày nay không chỉ là về mua sắm và phân phối, mà là một hệ sinh thái số cấp quốc gia, kết nối nhà sản xuất, nhà phân phối, cơ sở y tế, cơ quan quản lý và cả người bệnh.

Trong bối cảnh dữ liệu còn phân mảnh, báo cáo thủ công gây chậm trễ, việc ứng dụng AI và các công cụ dựa trên dữ liệu trở thành yêu cầu tất yếu để tăng tốc độ phát hiện rủi ro và nâng cao hiệu quả quản lý.

Cách tiếp cận quản lý dựa trên mức độ rủi ro thay vì áp dụng một khung quy định cứng nhắc cho mọi đối tượng, AI giúp cơ quan quản lý tập trung nguồn lực vào các khu vực có nguy cơ gây hại cao, đồng thời giảm gánh nặng cho các đơn vị tuân thủ tốt.

Vương quốc Anh đã xây dựng một hệ thống AI chống thuốc giả để hỗ trợ cơ quan quản lý nhà nước phát hiện và kiểm soát các website bán thuốc trái phép. Thay vì kiểm tra thủ công từng trang web, hệ thống này tự động thu thập thông tin trên internet, phân tích nội dung, rồi đánh giá mức độ nguy hiểm của từng website để ưu tiên xử lý.

Kết quả cho thấy hiệu quả vượt trội, thời gian xử lý giảm gấp 10 lần, biến công việc 30 giờ xuống còn 3 giờ, hỗ trợ cơ quan chức năng ra quyết định nhanh và dựa trên dữ liệu.

Tuy vậy, bà Claire Harrison cũng lưu ý rằng AI không phải “viên đạn bạc”. Việc triển khai AI chống thuốc giả trong y tế phải đi kèm khung quản trị rõ ràng, bảo đảm đạo đức, minh bạch, trách nhiệm giải trình và an ninh mạng, nhằm vừa thúc đẩy đổi mới, vừa bảo vệ người bệnh và niềm tin xã hội.