”ADN mở” TP.HCM: Khu phố Ấn Độ hơn 100 năm ở phường Bến Thành

10:55 - 31/03/2026

Phường Bến Thành có 'khu phố Ấn Độ' hơn 100 năm, nơi cộng đồng người Ấn mang theo ẩm thực, đền Hindu... góp phần đa dạng vào văn hóa 'ADN mở' của Sài Gòn - TP.HCM.

Sài Gòn - TP.HCM từ lâu được xem là vùng đất có ADN "thuận nhân hòa, lợi giao thương", nơi giao thoa của nhiều tuyến thương mại quốc tế và "di truyền" qua nhiều thế hệ. Chính lợi thế này đã thu hút nhiều cộng đồng ngoại quốc đến lập nghiệp, trong đó có những thương nhân Ấn Độ cập bến cảng Sài Gòn từ rất sớm và dần hình thành nên một "khu phố Ấn Độ" ở trung tâm thành phố.

'ADN mở' TP.HCM: Khu phố Ấn Độ hơn 100 năm ở phường Bến Thành — Hơn 1 thế kỷ, khu phố Ấn Độ đã hòa quyện hoàn hảo vào ADN của Sài Gòn - TP.HCM, góp phần tạo nên một đô thị đa văn hóa và hội nhập

Lịch sử hình thành khu phố Ấn Độ ở phường Bến Thành

Theo Tạp chí Phát triển khoa học và công nghệ của Trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), tác giả Lại Thị Thu Trang có viết, cộng đồng người Ấn Độ xuất hiện tại Sài Gòn từ những năm 70 thế kỷ 19.

Trong đó, chủ yếu là thương nhân từ Bombay (đến từ vùng Tây Ấn, Mumbai ngày nay chuyên lụa là, đá quý và vải vóc) và Chetty (môi giới tài chính, tín dụng đến từ miền nam Ấn Độ - PV).

Ban đầu, họ tập trung quanh khu vực chợ Cũ dọc các tuyến phố thương mại nhộn nhịp như Rue Ohier (nay là đường Tôn Thất Thiệp), Catinat (nay là đường Đồng Khởi) và Rue d'Adran (nay là đường Hồ Tùng Mậu).

Sau đó mở rộng sang khu vực chợ Bến Thành (đường Lê Thánh Tôn, Lưu Văn Lang, Lý Tự Trọng...) và hình thành nên "khu phố Ấn Độ" tồn tại đến ngày nay.

Theo Tổng Lãnh sự quán Ấn Độ tại TP.HCM, vào thời kỳ đỉnh cao, cộng đồng người Ấn Độ ở Sài Gòn được cho là gần 30.000 người.

"TP.HCM sở hữu thị trường tiềm năng"

Không chỉ mang theo vốn liếng và kinh nghiệm buôn bán, người Ấn khi đến Sài Gòn - TP.HCM còn đem theo cả một hệ thống văn hóa, tín ngưỡng và ẩm thực đặc trưng.

Về khía cạnh tôn giáo, cộng đồng người Ấn tại TP.HCM theo Hồi giáo, Hindu giáo và đạo Sikh.

Dạo quanh phố phường trung tâm, rất dễ để bắt gặp những ngôi đền Hindu với kiến trúc rực rỡ.

Ban đầu, có 4 ngôi đền Hindu được xây dựng, gồm: đền Mariamman (45 Trương Định), đền Sri Thendayuthupani (66 Tôn Thất Thiệp), đền Subramaniam Swamy (98 Nam Kỳ Khởi Nghĩa) và đền thờ thần Ganesha (hiện nay không còn).

Ông Ramanh (76 tuổi, quốc tịch Ấn Độ), người đã dành phần lớn cuộc đời gắn bó và phục vụ tại đền Mariamman, chia sẻ: "Cha tôi là người Ấn Độ và từng phục vụ tại đền Mariamman. Tôi là thế hệ thứ hai tiếp nối công việc này. Không chỉ người Việt Nam hay cộng đồng người Ấn Độ đến chiêm bái, mà ngày càng có nhiều đoàn du khách tìm đến tham quan, chụp ảnh và cầu bình an cho gia đình".

Chị Siti Aisah Abubakar, 22 tuổi, du khách Ấn Độ chia sẻ rằng rất bất ngờ bởi sự cổ kính, uy nghi tại các ngôi đền Hindu: "Tôi thực sự rất bất ngờ khi Việt Nam lại có nhiều đền thờ Hindu và món ăn quê hương Ấn Độ đến vậy. Được trải nghiệm văn hóa quê hương tại nước bạn cũng là một điều rất thú vị".

Nếu các ngôi đền là phần "hồn", thì ẩm thực và nhịp sống kinh doanh quanh khu vực chợ Bến Thành chính là phần "xác" sống động của "gen" văn hóa Ấn Độ tại TP.HCM. Dạo quanh các đường Lê Thánh Tôn, Lưu Văn Lang, Pasteur..., dễ dàng bắt gặp những nhà hàng, phòng tập yoga, khách sạn mang phong cách Ấn Độ.

Ở một nhà hàng Ấn Độ trên đường Lê Thánh Tôn, phóng viên Thanh Niên ghi nhận phần lớn chủ quán và nhân viên đều giao tiếp bằng tiếng Anh hoặc tiếng Hindi (ngôn ngữ chính thức của Ấn Độ) bởi tệp khách hàng chính là du khách Ấn Độ muốn thưởng thức hương vị quê nhà khi đến Việt Nam.

Ông Dipesh Patel (32 tuổi, quản lý một nhà hàng ẩm thực Ấn Độ) cho biết, ông quyết định mở nhà hàng tại TP.HCM vì nhận thấy đây là một thị trường năng động, có cơ sở hạ tầng phát triển và thu hút nhiều sự kiện thương mại cũng như khách du lịch quốc tế.

"TP.HCM là thị trường rất tiềm năng cho ẩm thực Ấn Độ. Tôi cảm thấy như đang sống ở quê hương thứ 2 của mình khi được lan tỏa văn hóa và ẩm thực của đất nước mình tại đây", ông Patel nói.

Cộng đồng người Ấn Độ và "gen" văn hóa của TP.HCM

Ngày nay, cộng đồng người Ấn Độ vẫn tiếp tục đóng góp vào đời sống kinh tế - xã hội của TP.HCM.

Theo Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được tại buổi tiếp ông Periasamy Kumaran, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Ấn Độ phụ trách phương Đông đầu tháng 2.2026, cộng đồng doanh nghiệp cùng hơn 6.000 công dân Ấn Độ đang sinh sống, làm việc và học tập tại đây đã có nhiều đóng góp thiết thực cho sự phát triển của TP.HCM.

Sau khi hợp nhất, TP.HCM cũng đang thúc đẩy hợp tác với Ấn Độ trong nhiều lĩnh vực như y tế, dược phẩm, công nghệ sinh học, logistics, chuyển đổi số, công nghệ thông tin, du lịch và giao lưu văn hóa...

Ở góc nhìn rộng hơn, sự hiện diện của người Ấn Độ không chỉ là câu chuyện về một cộng đồng ngoại quốc từng đến lập nghiệp tại TP.HCM.

Cùng với vốn liếng kinh doanh, họ mang theo tín ngưỡng, ẩm thực, ngôn ngữ và lối sống đặc trưng. Những yếu tố ấy theo thời gian đã hòa vào đời sống đô thị, góp phần tạo nên bản sắc đa văn hóa của thành phố.

Những ngôi đền Hindu giữa trung tâm, các nhà hàng Ấn Độ quanh chợ Bến Thành hay cộng đồng doanh nhân Ấn ngày nay chính là minh chứng cho khả năng dung nạp và giao thoa văn hóa vào ADN Sài Gòn - TP.HCM suốt hơn 300 năm hình thành và phát triển.

Nếu ADN của sinh vật là phân tử cốt lõi mang thông tin di truyền, quyết định bản chất, hình thái, chức năng và sự phát triển của mọi sinh vật sống, thì ADN của Sài Gòn - TP.HCM cũng độc nhất, là những yếu tố nền tảng tạo nên bản sắc của thành phố này, đồng thời chi phối cách nó được kế thừa và phát triển qua hơn 300 năm.

Nguồn: thanhnien.vn